عملکرد بازار

 

عملکرد بازار واحد تجاری ، موضع و موقعیت شرکت را در فضای رقابتی یک صنعت مشخص می‌سازد. معمولاً اطلاعات درباره عملکرد بازار شرکت از طریق گزارش های تحلیلی که توسط واحد تحقیقات و بازاریابی و یا مطالعات استراتژیک تهیه می‌گردد ، به دست می‌آید که توانمندی یا ضعف شرکت را نشان داده و مبنای برنامه ریزی های آینده می‌گردد (خیری نژاد ، ۱۳۷۸ ، ص ۳۷) . در این تحقیق عملکرد با بهره گرفتن از پرسشنامه دارای پرسش هایی در طیف لیکرت پنج تایی و با بهره گرفتن از نظر مدیران درباره مؤلفه‌ های حفظ و نگهداری مشتریان کنونی ، جذب مشتریان جدید و حفظ سهم بازار اندازه گیری می شود.

 

در جریان ارزیابی عملکرد سازمانی یکی از مهمترین اقداماتی که باید صورت گیرد ، تفکیک شاخص های مبتنی بر بازار از شاخص های مالی است . اثر بخشی سازمانی عبارت است از درجه یا میزانی که سازمان به ‌هدف‌های‌ مورد نظر خود نائل می‌آید . علاوه بر این عملکرد سازمانی بخشی از مفهوم اثر بخشی سازمانی است که مبنای آن اهداف بیرونی سازمان یعنی اهداف ذینفعان می‌باشد . بخشی از شاخص های عملکرد سازمانی ، شاخص های تجاری و مالی است که جهت اندازه گیری عملکرد شرکت‌های تجاری مورد استفاده قرار می‌گیرد (فتحی ، ۱۳۸۶، ص ۲۶۵) .

 

۲-۲-۳ ) عوامل مؤثر بر عملکرد سازمانی

 

دو جریان اصلی در سنجش عملکرد وجود دارد . دیدگاه اقتصادی که بر اهمیت عوامل خارجی بازار نظیر موضع رقابتی تأکید دارد ، و دیدگاه سازمانی که بر دیدگاه رفتاری و جامعه شناختی و سازگاری آن ها با محیط استوار است . آندرو^[۱۰] (۱۹۷۱ ) دیدگاه اقتصادی و رفتاری را به عنوان عوامل مؤثر بر عملکرد مورد تأکید قرار می‌دهد . توریک و مک گیون^[۱۱](۱۹۹۷) عملکرد را به شرح زیر فهرست کرده‌اند : (رهنورد ، ۱۳۸۷، ص ۸۳)

 

1. 1. 1. برای ارتقای عملکرد سازمانی در سطوح مختلف ، بین عناصر سازمانی و محیط سازمانی رابطه معنی داری وجود دارد ، نتایج تحقیقات برنز و استاکر بیان می‌کند که تغییرات محیطی ، طراحی ساختارهای متفاوتی را می طلبد . همچنین رابطه بین استراتژی و محیط نیز مورد تأکید است و به گفته ی فردریک سون ( ۱۹۸۶ ) یک مهارت کلیدی محسوب می شود .

   

 

1. 1. تسی (۱۹۸۴ ) استدلال می‌کند یک سازمان برای رسیدن به بهترین عملکرد نیازمند آن است که قابلیت‌های خود را با محیط متغیّر خود سازگار و متناظر کند .

 

1. 1. نتایج مطالعات گویای آن است که هفده تا بیست در صد از تغییر پذیری در عملکرد مالی ناشی از عامل عضویت در یک صنعت است .

 

1. 1. منابع سازمانی نادر، با ارزش ، و غیر قابل تقلید در کسب مزیت رقابتی سازمان نقش تعیین کننده ای دارند . بارنی ( ۱۹۹۱ ) این منابع را به سه گروه فیزیکی ، انسانی ، و سرمایه ای تقسیم ‌کرده‌است .

 

1. وفاداری سازمانی به چشم انداز بلند مدت ، یک عامل کلیدی در خلق اجماع داخلی و اشتیاق برای نوآوری و تغییراست . خلق چنین هدف سازمانی مستلزم رهبری اخلاقی قدرتمند است .

اگر جو سازمانی را همان‌ طور که وست ^[۱۲] ( ۱۹۹۸ ) مطرح می‌سازد ادراک مشترک افراد از عناصر اصلی سازمان تعریف کنیم ، باید گفت ، ویژگی محیط کاری یک سازمان که از سوی افراد ادراک می شود به عنوان عامل تأثیرگذار بر عملکرد سازمانی شناخته می شود . یافته های پژوهشی خان دکار و شرما^[۱۳] (۲۰۰۶) نشانه می‌دهد یادگیری سازمانی بر عملکرد سازمانی تاثیر گذار است .در این پژوهش آنان یادگیری سازمانی بر مبنای راهبردهای منابع انسانی مبتنی بر یادگیری ، آموزش ، ارزیابی عملکرد ، پاداش و انگیزش ،جو سازمانی ، کار تیمی ، خلق دانش ، مدیریت کیفیت و انعطاف پذیری مورد سنجش قرار داده‌اند .نتایج پژوهشی چاند و همکاران (۲۰۰۷) نشان می‌دهد که اقدامات مدیریت منابع انسانی در عملکرد سازمانی تاثیر گذار است . یافته های پژوهشی مایگا و جکوبز (۲۰۰۴) نیز نشان دهنده آن است که اندازه سازمانی ، نوع صنعت ، تعهد سازمانی ، تحلیل رقابتی داخلی و خارجی بر عملکرد سازمانی تاثیر گذار هستند (رهنورد ، ۱۳۸۷ ،ص ۸۳ ) . نتایج تحقیقات زات و آمیت (۲۰۰۱) نشان می‌دهد که الگوی کسب و کار نوآور محور ، کارایی محور بر عملکرد مالی شرکت‌ها تاثیر گذار است و باعث بهبود عملکرد شرکت‌ها می شود . همچنین تحقیقات کنید استروم ( ۲۰۱۰) تاثیر رابطه بین الگوهای کسب و کار بر عملکرد سازمانی را تأیید ‌کرده‌است ( برتل ، ۲۰۱۲ ، ص۸۸ ) .

۲-۲-۴ ) اهمیت عملکرد سازمانی

 

بهبود مستمر عملکرد سازمان‌ها ، نیروی عظیم هم افزایی ایجاد می‌کند که این نیروها می‌تواند پشتیبان برنامه رشد و توسعه و ایجاد فرصت های تعالی سازمانی شود . سازمان‌ها و شرکت‌ها تلاش جلو برنده ای را در این مورد اعمال می‌کنند . بدون بررسی و کسب آگاهی از میزان پیشرفت و دستیابی به اهداف و بدون شناسایی چالش‌های پیش روی سازمان و کسب بازخور و اطلاع از میزان اجرای سیاست‌های تدوین شده و شناسایی مواردی که به بهبود جدی نیاز دارند ، بهبود مستمر عملکرد میسر نخواهد شد . تمامی موارد مذکور بدون اندازه گیری و ارزیابی امکان پذیر نیست ( رحیمی ، ۱۳۸۵ ، ص ۴۱) .

 

۲-۲-۵) ارزیابی عملکرد و مدل‌های سنجش آن

 

ارزیابی عملکرد عبارت است از: «فرایند کمی کردن کارایی و اثربخشی عملیات» که با مروری بر ادبیات موضوع می توان دلایل آن را به سه گروه اصلی زیر تقسیم کرد (نقوی،۱۳۹۱،ص۵۵) :

 

۱-اهداف استراتژیک : که شامل مدیریت استراتژیک و تجدید نظر در استراتژی هاست .
۲- اهداف ارتباطی : که شامل کنترل موقعیت فعلی ، نشان دادن مسیر آینده ، ارائه بازخور و الگوبرداری از سازمان‌های دیگر است .

 

۳-اهداف انگیزشی : که شامل تدوین سیستم پاداش و همچنین تشویق بهبود و یادگیری است.
مسئله ارزیابی عملکرد سالیان زیادی است که محققان و کاربران را به چالش واداشته است. سازمان‌های تجاری در گذشته از شاخص‌های مالی به عنوان تنها ابزار ارزیابی عملکرد استفاده می‌کردند تا اینکه جانسون و کاپلن در اوایل دهه ۱۹۸۰ پس از بررسی و ارزیابی سیستم های حسابداری مدیریت بسیاری از ناکاراییهای این اطلاعات را برای ارزیابی عملکرد سازمان‌ها نمایان ساختند که این ناکارایی ناشی از افزایش پیچیدگی سازمان‌ها و رقابت بازار بود (نقوی،۱۳۹۱،ص۵۵) .

 

لذا استفاده از سیستم های ارزیابی عملکرد که تنها بر شاخص های مالی متکی هستند می‌تواند موجب بروز مشکلاتی برای سازمان شود که برخی از این مشکلات به شرح زیر است:

 

۱- مواردی که قانون شخص یا اشخاص دیگری را مسئول پرداخت مالیات مؤدیان نموده است در این خصوص ماده ۱۹۹ قانون مالیات‌های مستقیم مقرر می‌دارد هر شخص حقیقی یا حقوقی که به موجب مقررات این قانون مکلف به کسر و ایصال مالیات مؤدیان دیگر می‌باشد در صورت تخلف از انجام وظایف مقرره با مؤدی در پرداخت مالیات مسئولیت تضامنی دارد؛ بعلاوه طبق تبصره ۲ این ماده هرگاه مکلف به کسر مالیات شخص حقوقی غیر دولتی باشد مدیر یا مدیران مربوطه نیز نسبت به پرداخت مالیات و جرایم متعلقه مسئولیت تضامنی دارند از جمله این موارد مالیات حقوق مربوط به حقوق بگیران است که طبق ماده ۸۶ قانون مذبور کسر و پرداخت آن به اداره امور مالیاتی بعهده پرداخت کنندگان حقوق است. مورد دیگر مشمولین ماده ۱۰۴ قانون مذبور است که مکلفند ‌در مورد هر پرداخت بابت موارد مذکور در این ماده پنج درصد آن را به ‌عنوان علی الحساب مالیات مؤدی از دریافت کنندگان وجوه کسر و به اداره مالیات بپردازند.

 

۲- در مواردی که به استناد ماده ۱۸۲ قانون مذبور هرکس پرداخت مالیات دیگری را تعهد و یا ضمانت نموده باشد در این صورت مطابق ماده ۱۶۲ قانون مالیات‌های مستقیم مسئولیت تضامنی دارد.

 

۳- در صورتی که سازمان مالیاتی اموال مؤدی را که نزد اشخاص ثالث است در اجرای قرار تأمین اموال توقیف نماید اگر اشخاص ثالث به توقیف مذکور ترتیب اثر ندهند مطابق ماده ۱۶۱ قانون مذبور در پرداخت مالیات مسئولیت تضامنی دارند.

 

۴- درصورتیکه مراجع صلاحیتدار بدون ارائه گواهی پرداخت مالیات نسبت به صدور و یا تمدید کارت بازرگانی و پروانه کسب و کار اشخاص حقیقی و یا حقوقی اقدام نمایند به استناد ماده ۱۸۶ قانون مذبور در پرداخت بدهی مالیاتی مسئولیت تضامنی دارند.

 

۵- مطابق ماده ۱۹۸ قانون مذبور در شرکت‌های منحل شده، مدیران اشخاص حقوقی مجتمعا و یا منفردا نسبت به پرداخت مالیات بر درآمد و نیز مالیات‌هایی که اشخاص حقوقی به موجب مقررات این قانون مکلف به کسر و ایصال آن بوده و مربوط به دوران مدیریت آن ها است با شخص حقوقی مسئولیت تضامنی خواهند داشت.

 

۶- در هر مورد که به موجب مقررات قانون مالیات‌های مستقیم تکلیف و یا وظیفه ای بعهده دفاتر اسناد رسمی مقرر گردیده است مانند لزوم اخذ گواهی انجام معامله قبل از ثبت و یا اقاله و یا فسخ سند معامله مذکور در ماده ۱۸۷ در صورت تخلف سردفتر و مؤدی در پرداخت مالیات یا مالیات‌های متعلقه هر یک از آن ها مشترکا مسئولیت تضامنی دارند.

 

ب- وصول مالیات از منبع توزیع درآمد

 

در این حالت برای سهولت در وصول مالیات، قانون پرداخت آن را بعهده دیگری قرار می‌دهد که همان توزیع کننده درآمد است و وی مکلف است که قبل از پرداخت درآمد به مؤدی مبلغ مالیات متعلقه را از آن کسر و به دستگاه مالیاتی پرداخت کند و بدین لحاظ بدهکار مالیاتی شناخته می شود و به سادگی از مؤدی قابل تشخیص است. ماده ۸۶ قانون مالیات‌های مستقیم در این خصوص مقرر می‌دارد پرداخت کنندگان حقوق هنگام هر پرداخت یا تخصیص آن مکلفند مالیات متعلق را طبق مقررات ماده ۸۵ این قانون محاسبه و کسر و ظرف سی روز با صورتی حاوی نام و نشانی دریافت کنندگان و میزان آن به اداره امور مالیاتی محل پرداخت نماید.

 

مبحث دوم- تضمینات مربوط به شیوه و زمان پرداخت مالیات

 

به منظور وصول مناسب و مطلوب مالیات توسط سازمان امور مالیاتی در قانون مالیات‌های مستقیم شیوه های متعددی برای پرداخت مالیات پیش‌بینی شده است که از جمله آن عبارتند از :

 

الف) وصول نقدی مالیات؛ امروزه اصل بر وصول مالیات به صورت نقدی است و مؤدی باید مالیات خود را به پول نقد رایج کشور پرداخت نماید و اخذ مالیات به صورت جنسی و غیر نقدی جنبه استثنایی و فرعی دارد؛ این امر ناشی از مشکلات و تبعات وصول غیرنقدی است زیرا اولا محاسبه و تقویم اجناس آسان نیست و غالبا باعث اختلاف و اعتراض می شود ثانیاً جمع‌ آوری ،حمل ونقل، نگهداری و فروش اجناس برای دستگاه مالیه مشکل و تقریبا غیرمقدور است.^[۳۸] علاوه بر این دولت های جدید به پول نقد و نه جنس و کالا احتیاج دارند بدین لحاظ امروزه این روش منسوخ شده است و فقط در موارد استثنایی که امکان وصول نقدی وجود ندارد کاربرد دارد؛ ازجمله ‌در مورد مالیات بر ارث ماده۴۱ قانون مالیات‌های مستقیم مقرر می‌دارد سازمان امور مالیاتی کشور می‌تواند درصورتیکه جزء ماترک وجوه نقد نباشد به تقاضای کتبی وراث معادل مالیات متعلق مالی را اعم از منقول یا غیرمنقول از ماترک با توافق وراث انتخاب و به قیمتی که مبنای محاسبه مالیات بر ارث قرارگرفته است به جای مالیات قبول کند.

 

ب) مسئول بودن مؤدی برای رساندن مالیات به خزانه دولت؛ مطابق این اصل مسئولیت و خطرات حمل وجه نقد تا موقع واریز آن به خزانه یا صندوق دولت بعهده مؤدی است و امروزه برخلاف گذشته دستگاه مالیاتی برای جمع‌ آوری و تحویل آن به صندوق دولت مبادرت به تعیین و اعزام ‌تحصیل‌ دار نمی کند. در این راستا ماده ۱۶۴ قانون مالیات‌های مستقیم سازمان امور مالیاتی کشور را مکلف نموده است که به منظور تسهیل در پرداخت مالیات و تقلیل موارد مراجعه مؤدیان به ادارات امور مالیاتی حساب مخصوصی از طریق بانک مرکزی در بانک ملی افتتاح نماید تا مؤدیان بتوانند مستقیما به شعب یا باجه های بانک مذبور مراجعه و مالیات‌های خود را به حساب مذکور پرداخت کنند.

 

۲-۳-۲-۳-ارﯾﮑﺴﻮن

 

از جمله روانشناسانی که در این مورد نظریه پردازی کرده‌اند، اریک اریسکون است. اریسکون در زمره روانشناسانی است که سعی نمودند نظریه فروید را از غنای تازه ای برخوردار سازند. بنابر نظریه روانی اجتماعی اریکسون شکل گیری و تحول شخصیت طبق مراحلی و بر اساس تحول بدنی که تعیین کننده کشش فرد نسبت به جهانی خارجی، هوشیار شدن وی نسبت به آن و تعامل با آن است، تحقق می پذیرد. جهان مورد بحث جهانی است که در آغاز حدود نا مشخص مادر که در بر گیرنده تمامی محیط انسانی است تعیین می‌کند

( منصور و دادستان ، ۱۳۷۹)

 

از نظر اریسکون مرحله اول تحول روانی- اجتماعی که تقریباً معادل مرحله دهانی در نظریه فروید است( اعتماد در مقابل عدم اعتماد) نام دارد که از تولد تا یک سالگی را پوشش می‌دهد. همسانی، پیوستگی و همانندی تجربه به اعتماد منجر می شود و بی کفایتی، نا همسانی یا مراقبت منفی ممکن است عدم اعتماد را بر انگیزد. در این مرحله کودک نیاز دارد که با دیگری رابطه برقرار نماید تا از این راه نیازهای خود را تأمین کند. کودک معمولاً نخستین رابطه را با مادر برقرار می‌کند. او باید بتواند در کنار مادر احساس ایمنی به دست آورد. یعنی این احساس را که مادر دائم برای ارضای نیازهای او باید بتواند کنار او بماند مراقبت های منظم و محبت آمیز برای ایجاد احساس اعتماد در کودک ضروری است، خصیصه تکراری ارضا کننده این مراقبت ها موجب می شود که بعدها کودک بتواند ناکامی موقت را بهتر تحمل کند یا بتواند یک ارضا فوری را به تعویق اندازد.

 

( همان منبع).

 

در واقع به محض آن که کودک شروع به راه رفتن می‌کند، به استقلال دست می‌یابد؛ با اجبارهای اجتماعی روبرو می شود.طی این مرحله خود رهبری و به تنهایی عمل کردن در کودک آشکار می شود.اریسکون بر اهمیت باز خورد والدین در این مرحله تأکید می‌کند و معتقد است که نباید کودک را در رفتارهای ناشیانه اش دچار شرمساری کرد و شرمنده سازی برای هر کسی زیان بخش است. مخصوصاً برای کودک به کندی سوی استقلال ره می سپارد و هنوز به ظرفیت های خود اعتماد ندارد( منصور و دادستان ، ۱۳۷۹)

 

اریکسون معتقد بود که کودکان در سال دوم زندگی می کوشند تا در مقابل والدینشان احساس استقلال رأی و عدم وابستگی کنند، کودکانی که نمی توانند به حس استقلال رأی نائل شوند ممکن است آمادگی پیدا کنند که دچار احساس شرم و تردید شوند و نتوانند به طور مستقل کاری انجام دهند. اریکسون هنگام بحث درباره این مراحل و مراحل بعدی زندگی جوهر اصلی عقیده فروید را حفظ کرد. نظریه او از این لحاظ با فروید تفاوت داشت که او بر مراحل روانی- اجتماعی تأکید می کرد و حال آنکه فروید بر مراحل روانی – جنسی تأکید داشت ( ماسن و همکاران ، ۱۳۸۰).

 

۲-۳-۲-۴-دیدگاه رفتار گرایی

 

اصطلاح «وابستگی» در اکثر موارد از سوی دیدگاه یادگیری به کار گرفته می‌شود. نظریه‌پردازان یادگیری نیز از روان تحلیل‌گری تبعیت نموده و بر این عقیده‌اند که نخستین رابطه شخص از وابستگی نوزاد به مادرش به وجود می‌آید. طرفداران نظریه یادگیری وابستگی را شکلی از درماندگی می‌دانند، به عقیده ی آن‌ ها کودک وابسته نه تنها درصدد جستجوی تماس با مادرش است؛ بلکه دائماً درصدد کسب تأیید و پذیرش از جانب دیگران است و چنین ویژگی در بزرگسالی، بیمار گونه است(حقیقی، ۱۳۸۱).

 

رفتارگرایان نیز فرض را براین گذاشته‌اند که گرسنگی، تشنگی و درد غرایزی اساسی هستند که کودکان را به عمل وا می‌دارند؛ ولی آن‌ ها مفهوم لیبیدو را که قابلیت اندازه‌گیری نداشت نپذیرفتند و نیروگذاری روانی را که فروید مطرح کرده بود چون قابل مشاهده نبود قبول نکرده و به جای آن سائق‌های بیولوژیکی و سایر پاسخ‌های قابل اندازه‌گیری را مطرح نمودند. از نظر رفتارگرایان آنچه نیازهای بیولوژیکی کودکی را ارضا می‌کند (یعنی سائق را کاهش می‌دهد) «تقویت کننده اولیه» نامیده می‌شود مثلاً غذا برای کودک گرسنه تقویت کننده اولیه محسوب می‌شود. افراد و اشیایی که هنگام کاهش سائق حضور دارند از طریق تداعی با تقویت کننده اولیه «تقویت کننده ثانویه» نامیده می‌شود (همان منبع).

 

از این نظر مادر کودک به عنوان منشاء همیشگی تامین غذا و آسایش، تقویت کننده ثانویه محسوب می‌شود. ‌بنابرین‏ کودک نه فقط به هنگام گرسنگی و درد به دنبال او است؛ بلکه در مواقع بسیار دیگری نیز وابستگی عمومی خود را به او نشان می‌دهد. در همین راستا نظریه‌پردازان یادگیری اجتماعی فرض براین دارند که شدت وابستگی کودک به مادر بستگی دارد ‌به این که مادر تا چه حد نیازهای کودک را تأمین می‌کند؛ یعنی مادر تا چه اندازه وجودش با لذت و کاهش درد و ناراحتی همراه است (ماسن و همکاران؛ ترجمه پاسایی، ۱۳۸۰).

 

۲-۳-۲-۵-دیدگاه کردار شناسی

 

کردار شناسان آن دسته از طبیعت گرایانی بودند که تأکید داشتند لازم است حیوانات در محیط طبیعی خود مورد مطالعه قرار گیرند و نباید محیط مطالعه را به آزمایشگاه محدود نمود. از جمله این افراد می‌توان به داروین، لورننس، تین برگن و بالبی^[۶۲] اشاره کرد.

 

کرد‌ارشناسی یک نظام بین رشته ای است که اطلاعات، فرضیه‌ها و روش‌شناسی خود‌ را از طیف وسیعی از علوم چون زیست شناسی، روان‌شناسی، مرد‌م شناسی و علوم اعصاب گرفته و هد‌ف آن بررسی رفتار جاند‌اران د‌ر یک محیط طبیعی و د‌ر یک زمینه تکاملی است (بشارت و همکاران، ۱۳۸۰).

 

کرد‌ارشناسی به شد‌ت تحت تأثیر نظریه تکاملی د‌اروین قرار د‌ارد‌ و اصل انتخاب طبیعی د‌ر تمام مفاهیم کرد‌ارشناسی نقش محوری د‌ارد‌: هر صفت زیستی یا روان‌شناختی برای بقا د‌ر یک جاند‌ار یا گونه‌ای از جاند‌اران، باید‌ حتماً از یک منطق بیولوژیکی قد‌رتمند‌ی برخورد‌ار باشد‌ که حفظ و ذخیره آن صفت را د‌ر گنجینه ژنتیک رفتاری تضمین کند‌. مفاهیم کلید‌ی کرد‌ارشناسی که د‌ر نظریه د‌لبستگی مطرح می‌شوند‌ عبارت است از:

 

۱- رفتار غریزی: رفتاری است غیر اکتسابی که: الف) توسط محرک خاصی راه‌اند‌ازی می‌شود‌: یکی از مفروضه‌های اتولوژی این است که رفتارهای مجموعه ذخایر ژنتیک رفتاری برای بروز، نیازمند‌ محرک‌های محیطی ویژه‌ای به نام محرک‌های رها ساز هستند‌، به عنوان مثال رفتار ماد‌رانه بوقلمون برای بروز و فعال شد‌ن، نیازمند‌ صد‌ای جیک جیک جوجه‌هایش است. ب) رفتار غریزی ویژه نوع است. به عنوان مثال رفتار ماد‌رانه د‌رهرگونه از جاند‌اران منحصراًً ویژه همان گونه است و با سایر گونه‌ها کاملاً فرق می‌کند‌.

 

۲- نقش پذیری: واکنش‌های جاند‌ار د‌ر مقابل محرک‌های رهاساز د‌ر طول د‌وره خاصی از زند‌گی (سال‌های اولیه) روی می‌د‌هد‌ و قبل و بعد‌ از این زمان د‌یگر رخ نمی‌د‌هد‌ مثل رفتار د‌نبال کرد‌ن شئ محرک توسط جوجه ارد‌ک‌ها. به طور خلاصه نقش‌پذیری نوع ویژه ای از یاد‌گیری است که د‌ر د‌وره ویژه‌ای (د‌وره حساس) از سال‌های آغاز عمر آموخته شد‌ه و د‌وران بعد‌ی را تحت تأثیر قرار می‌د‌هد‌. ۳- د‌وره حساس: این د‌وره مناسب‌ترین زمان برای بروز توانمند‌ی‌های ویژه است، د‌ر این د‌وره فرد‌ آماد‌گی پذیرش تاثیرات محیطی را د‌ارد‌ (برک، ۱۳۸۳).

• – NEO Personality Inventory Revised ↑

 

1. 1. – Kumpfer ↑

 

1. 1. – Conner and Davidson ↑

 

1. 1. – Bronfen brener ↑

 

1. 1. – Laplantine ↑

 

1. 1. – Giffo & Levasseur ↑

 

1. 1. – Castellan ↑

 

1. 1. – Jan Watson ↑

 

1. 1. – Atkinson and et al. ↑

 

1. 1. – Benyamin Spake ↑

 

1. 1. – Sigelman ↑

 

1. 1. – Siars ↑

 

1. 1. – Carol ↑

 

1. 1. – Bonenman ↑

 

1. 1. – Siars, maccoby &Lvin ↑

 

1. 1. – Fellchere and et al. ↑

 

1. 1. – Alex and etal. ↑

 

1. 1. – Fest ↑

 

1. 1. – Friud ↑

 

1. 1. – Id, ego & Super ego ↑

 

1. 1. – Sheldron ↑

 

1. 1. – Fergusen ↑

 

1. 1. – Rogers ↑

 

1. 1. – Eysenck ↑

 

1. 1. – Spermatosoed ↑

 

1. 1. – Owom ↑

 

1. 1. – constitution ↑

 

1. 1. – charecter ↑

 

1. 1. – Cloninger ↑

 

1. 1. – cortico- strio- limbic system ↑

 

1. 1. – harm avoidence ↑

 

1. 1. – novelty seekying ↑

 

1. 1. – reward dependence ↑

 

1. 1. – resistence ↑

 

1. 1. – neocortex & hypocomp ↑

 

1. 1. – maturaty ↑

 

1. 1. – Gordon & Allport ↑

 

1. 1. – cardinal traits, central traits & seconderydis positions ↑

 

1. 1. – Costa & McCrae ↑

 

1. 1. – Neuroticism ↑

 

1. 1. – Extraversion ↑

 

1. 1. – Openness ↑

 

1. 1. – Agreeableness ↑

 

1. 1. – Connscientiousness ↑

 

1. 1. – Mangal ↑

 

1. 1. – Carl Gustar Jang ↑

 

1. 1. – analytical psychology ↑

 

1. 1. – persona ↑

 

1. 1. – shadow ↑

 

1. 1. – anima ↑

 

1. 1. – animus ↑

 

1. 1. – self actualization ↑

 

1. 1. – ego ↑

 

1. 1. – self ↑

 

1. 1. – trats ↑

 

1. 1. – habitual responses ↑

 

1. 1. – specific responses ↑

 

1. 1. – NEO Personality Inventory Theory ↑

 

1. 1. – Goldberg ↑

 

1. 1. – Digman ↑

 

1. 1. – Costa, McCary & Dei ↑

 

1. 1. – resilience ↑

 

1. 1. – Abernaham ↑

 

1. 1. – Nucifora and et al. ↑

 

1. 1. – Hart and et al. ↑

 

1. 1. – popular resilency ↑

 

1. 1. – real resilency ↑

 

1. 1. – inculate resilency ↑

 

1. 1. – Ratter ↑

 

1. 1. – Zimmerman & Arunkumar ↑

 

1. 1. – Brook, Nomara & Cohen ↑

 

1. 1. – Fellch ↑

 

1. 1. – Richardson ↑

 

1. 1. – Erikson, Bronfen, bernnr, Piaget, kollberg, Gilian, Skinner, Maslow, Piers ↑

 

1. 1. – Biologic ↑

 

1. 1. – Tucade & Fredricson ↑

 

1. 1. – Viman and et al. ↑

 

1. 1. – self efficiency ↑

 

1. 1. – Bandura ↑

 

1. 1. – Pajaris ↑

 

 

1. 1. -Winner ↑

 

1. 1. – Venia ↑

 

1. 1. – Beri & Steanberg ↑

 

1. 1. – Nakaya and et al. ↑

 

1. 1. – Simeon and et al. ↑

 

 

 

کاهش اضطراب به عوامل مختلفی مانند آمادگی­های زیست­شناختی، چارچوب خانوادگی، ضربه­های زودرس و فرایند یادگیری شناختی و روابط با همسالان وابسته است. ضمن آن که هر یک از این عوامل می ­توانند سهم مؤثری در تشدید اضطراب یا بروز اختلالات اضطرابی کودکان و بزرگسالان ایفا کنند (دادستان، ۱۳۷۸).

 

اولیای کودکان رفتارهای متفاوتی دارند این رفتارها ممکن است قابل پیش ­بینی و یا غیرقابل پیش ­بینی باشد، با ثبات­ یا بی­ثبات، محروم کننده باشد یا ارضاء کننده، محافظت کننده باشد یا بی­تفاوت، علاقه­مند باشد یا بی­علاقه، با محبت باشد یا خشن، در هر صورت کودک با اولیای خود همانندسازی کرده و ارزش­های آنان را درون­فکنی می­ کند. این رفتارها و شیوه­ هایی که والدین برای تربیت کودکان­شان به کار می­ گیرند نقش مهمی در آسیب­شناسی روانی و رشد کودکان بازی می­ کند. بحث ‌در مورد هر یک از مشکلات فرزندان بدون در نظر گرفتن نگرش­ها، رفتارها و شیوه ­های فرزندپروری تفریباً غیرممکن است ( محرابی، ۱۳۸۳).

 

بالبی معتقد است حالت­های اضطراب و افسردگی که در طی دوران بزرگسالی و نیز شرایط آسیب روانی رخ می­دهد، به گونه ­ای معنی­دار و سیستماتیک با حالت­های اضطراب ناامیدی و گسلش (عدم دلبستگی) توصیف شده در دوران کودکی ارتباط دارد (مظفری، ۱۳۸۸).

 

حال با توجه به توضیحات ارائه شده در زمینه مشکلات ناشی از اختلالات اضطرابی و ارتباط آن با سبک­های دلبستگی و طریقه رفتار والدین در کودکی بسیار ضروری و لازم به نظر می­رسد که مادران از آگاهی­ها و آموزش­های کافی در زمینه ارتباطات مؤثر با کودک برخوردار گردند تا بتوانند قادر به کنترل و پیشگیری از اختلالات اضطرابی و مشکلات ناشی از آن گردند.

 

 

تعاریف مفهومی:

 

اضطراب: اضطراب حالتی است که با احساس وحشت مشخص می شود و با علائم جسمی و تحریفهای ادراکی و شناختی همراه است و نیز اضطراب عبارت است از واکنش فرد در مقابل یک موقعیت استرس زا ، یعنی موقعیتی که بر اثر بالا گرفتن تحریکات اعم از برونی و درونی ایجاد شده و فرد در مهار کردن آن ها ناتوان است ۰(چاپلین، ۱۹۷۵؛ به نقل از دادستان، ۱۳۷۰).

 

دلبستگی: عبارت است از پیوند عاطفی عمیقی که با افراد خاص در زندگی خود برقرار می­کنیم، طوری­که باعث می­ شود وقتی با آن ها تعامل می­کنیم احساس نشاط و شعف کرده و به هنگام استرس از اینکه آن ها را در کنار خود داریم، احساس آرامش کنیم (برگ، ترجمه سیدمحمدی، ۱۳۸۱).

 

آموزش مادران مبتنی بر سبک­های دلبستگی: آموزش مبتنی بر دلبستگی ایمن است، شامل آموزش برنامه­ای ۶ جلسه­ای برگرفته از پژوهش­های مختلف در روش­های درمانی با بهره گرفتن از نظریه دلبستگی ‌می‌باشد. بر اساس آن، افراد شرکت کننده (مادران )، تحت آموزش موردنظر قرار می­ گیرند. این آموزش بر این فرض استوار است که کودکان مضطرب دارای تاریخچه­ای از نقص­های دلبستگی ادراک شده یا واقعی هستند که به اعتماد بین آن ها و والدین­شان، لطمه وارد ‌کرده‌است. هدف اساسی در این روش بازسازی و برقراری اعتماد و رعایت انصاف بین اعضای خانواده است. این امر با اصلاح تجربیات دلبستگی محقق می­گردد که باعث تغییر در تعاملات روزمره­ی اعضای خانواده و همچنین طرحواره­ی کودکان درباره خود و دیگران می­گردد (دایموند^[۱]، ۲۰۰۴).

 

تعاریف عملیاتی:

 

میزان اضطراب: نمره­ای که کودک در آزمون اضطراب زانک SAS (فرم کوتاه … سئوالی) کسب می­ کند.

 

کودک: در این پژوهش به افرادی اطلاق می­ شود که سنی بین ۱۰-۱۲سال دارند.

 

آموزش مادران مبتنی بر سبک­های دلبستگی: یک گروه متشکل از ۱۰ مادر و کودک که مادران طی ۶ جلسه آموزش هفتگی (تقریباً ۹۰دقیقه )، بر اساس برنامه آموزشی تهیه شده در این پژوهش بر مبنای سبک­های دلبستگی تحت آموزش قرار می­ گیرند.

 

فصل دوم

 

ادبیات و پیشینه پژوهش

 

مقدمه

 

در این فصل ضمن تعریف و شناخت اضطراب با نشانه­ها و علائم اضطراب تفاوت­های اضطراب در کودکی و بزرگسالی، پیامدهای اضطراب دوران کودکی، کیفیت تعاملات کودکان و نوجوانان مضطرب، اضطراب و رفتارهای ضداجتماعی مرتبط با آن و سبب­شناسی اضطراب آشنا می­گردیم.

سپس آشنایی با الگوهای خانوادگی مرتبط با اضطراب، تعاریف را مورد توجه قرار می­دهیم ، دلبستگی و اهمیت دلبستگی ، کارکرد دلبستگی با توجه به الگوهای عملی درونی و طبقه ­بندی سبک­های دلبستگی. تا با ایجاد پیش­زمینه­ای از آشنایی کامل و مناسب به ارائه یک برنامه آموزشی مناسب مادران بر مبنای نظریه دلبستگی بپردازیم.

 

تعریف اضطراب:

 

اضطراب حالتی است که با احساس وحشت مشخص می­ شود و با علایم جسمی که بیانگر افزایش فعالیت دستگاه اعصاب خودکار می­باشند (مثل تپش قلب و تعریق) همراه است. اضطراب بر عملکرد شناختی اثر گذاشته و موجب تحریف­های ادراکی می­ شود. وجه افتراق اضطراب از ترس، این است که ترس، پاسخ متناسبی به یک تهدید شناخته شده است، در صورتی که اضطراب پاسخی مبهم ‌می‌باشد.

 

اضطراب نوعی احساس ترس و ناراحتی بی­دلیل است و نشانه بسیاری از اختلالات روانی شناختی محسوب می شود. فروید معتقد بود که اضطراب می ­تواند ماهیت سازشی داشته باشد و آن در صورتی است که ناراحتی همراه با آن فرد را به سوی راه های جدید و مبارزه انگیز سوق دهد. اگر شخص از این حیث با شکست مواجه شود نتیجه آن اختلال و اضطراب مرضی است (آزاد، ۱۳۸۰) بنا به تعریف ،اضطراب یک احساس منتشر و بسیار ناخوشایند و اغلب مبهم با دلواپسی است که با یک یا چند احساس جسمی همراه می­گردد مثل احساس خالی شدن سردل، تنگی نفس، تپش قلب، تعریق، سردرد و میل ناگهانی و جبری برای دفع ادرار، بی­قراری و میل به حرکت نیز از علائم شایع است. اضطراب یک علامت هشدار دهنده است که خبر از خطری قریب­الوقوع می­دهد و شخص را برای مقابله با تهدید آماده می­سازد (پورافکاری، ۱۳۸۲) طبق گفته کاپلان و سادوک (۲۰۰۹) اضطراب حالت بیمارگونه مشخص با احساس بیم و نگرانی همراه با نشانه­ های جسمی حاکی از وجود دستگاه عصبی سمپاتیک بیش­فعال است و از ترس که علت شناخته شده دارد تفکیک می­ شود، و بارلو^[۲] (۲۰۰۳) اضطراب را نوعی هیجان یا حالت خلقی که مشخصه آن عاطفه منفی، برای مثال، تنش و ناآرامی و بیمناکی و نگرانی است تعریف می­ کند.

 

اختلالات اضطرابی شایع ترین گروه اختلالات روانپزشکی را تشکیل می‌دهند. یک نفر از هر چهار نفر واجد معیارهای تشخیصی حداقل یکی از اختلالات اضطرابی بوده و میزان شیوع این بیماری ها در یک دوره ۱۲ ماهه حدود ۱۷ درصد است. (سادوک و سادوک ، ۲۰۰۳).

 

مبانی نظری اضطراب :

 

با توجه به اینکه اضطراب در اغلب نظریه­ های شخصیت آسیب­شناسی روانی و روان­درمانی یک مفهوم زیربنایی است. اما یک تعریف واضح و مورد قبول همگان ندارد. که اضطراب را گاهی پاسخ، گاهی محرک، گاهی یک متغیر مداخله­گر و گاه حالت هیجانی یا سائق، یک صفت یا یک علامت بالینی در یک برانگیختگی بیش از حد تعریف کرده ­اند.