اهمیت سهامداران نهادی در حاکمیت شرکتی

سرمایه گذاران نهادی ، در طول  بیست سال گذشته ، جزء سهامداران اکثریت قرار گرفته اند ،بنابراین  عوامل موثر بر حاکمیت شرکتی را تحت تاثیر قرار داده اند . براساس یک برآورد، حدود نیمی از سهام عادی شرکتهای آمریکایی، در اختیار سهامداران نهادی قرار دارد . سرمایه گذاران نهادی دو انگیزه جهت تامین پرتفوی سرمایه خود دارند : ۱) مسئولیت های خیر خواهانه [۱]   ۲ )بازده سرمایه گذاری بالاتر [۲] .

سیاست های پاداش ، این امکان را برای مدیران فراهم می آورد که در پی اطلاعات خصوصی برای بهبود عملکرد خود باشند جستجوی اطلاعات خصوصی توسط سرمایه گذاران نهادی امری مهم تلقی می شود چراکه مزایای بالقوه در ارتباط با این امر در واحد تجاری وجود دارد .

علاوه بر آن مدیران شرکتهای با مالکیت سهامداران نهادی مجبورند جهت کسب رضایت مالکان ، اطلاعات بیشتری را افشا نمایند .

پوند ،۱۹۸۸ نقش جداگانه ای برای سرمایه گذاران نهادی تصور کرده و در فرضیه متضاد در مورد ارتباط بین سطح سرمایه گذاری نهادی و ارزش شرکت مطرح کرده است . او نقش سرمایه گذاران نهادی و سرمایه گذاران عمده و انگیزه های اقتصادی آنها را برای نظارت کارآمد بررسی کرد . فرضیه نظارت کارآمد بیان می کند که با سرمایه گذاری بیشتر سرمایه گذاران نهادی ، نظارت کاراتری توسط آنها اعمال می شود و اختلافات عقیده و مشاجرت نمایندگی به احتمال قوی برطرف می گردد. این فرضیه رابطه مثبتی بین ارزش شرکت و سهامداران نهادی پیش بینی می کند  . در مقابل فرضیه های منافع همگرایی بیان می دارد که سهامداران نهادی بزرگ اتحاد و پیوستگی استراتژیکی با مدیریت دارند .این بین ارزش شرکت و سرمایه گذاری نهادی رابطه منفی پیش بینی می کند .

در این راستا رویکنبرگ ۲۰۰۶ ، معتقد است که موثرترین روش برای کسب اطمینان از مدیریت یک شرکت در بازارهای نوظهور ممکن است تمرکز مالکیت باشد ، چرا که سهامداران عمده که بر مدیریت

شرکت با دقت نظارت می کنند ، خودشان در خصوص نحوه اداره شرکت در بسیاری از بازار های نوظهور به صورت داوطلبانه اجرا می شود آیا این امر برای سرمایه گذاران مهم می باشد ؟ بعبارتی آیا نظارت خوب منجر به عملکرد بهتر در بازار های سرمایه می گردد ؟( خدا بخشی ، ۱۳۸۵ ،ص۳۰)^۱.

۹-۲ سهامداران نهادی و ترکیب سهامداران

ترکیب سهامداران شرکتهای مختلف متفاوت است ؛ بطوریکه اگر سهامداران یک شرکت را به دو گروه تقسیم نماییم ، یک گروه سهامداران جزء و اشخاص حقیقی هستند که عمدتاً به اطلاعات در دسترس عموم همانند صورت های مالی منتشره اتکا می کنند و گروه دوم سهامداران نهادی هستند که اطلاعات داخلی با ارزش درباره چشم اندازهای آتی و راهبردی تجاری و سرمایه گذاریهای بلند مدت شرکت ، از طریق ارتباط مستقیم با مدیریت شرکت در اختیارشان قرار میگیرد گرایش به مالکیت متمرکز و انتقال  آن از اشخاص حقیقی به نهادهای حقوقی ، مکانیزم های حاکمیت شرکتی در امریکا و انگلیس را تحت تاثیر قرار داده است. در همین راستا سرمایه گذاران نهادی ، به عنوان عاملی موثر جهت یکسان سازی علایق مدیریت و سایر سهامداران مطرح می باشند.

امروزه بیش از هر زمان دیگر ، از سرمایه گذاران نهادی به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از سازو کارهای حاکمیت شرکتی یاد می شود .سولومون ۲۰۰۷ ، معتقد است مشکلات  نمایندگی ناشی از مالکیت پراکنده با وجود سهامداران نهادی که منجر به تمرکز مالکیت شده اند کاهش یافته است ، چرا که آنها مدیریت را تحت نظارت خود قرار می دهند . سهامداران نهادی سرمایه گذاران ، سرمایه گذاران حرفه ای بوده که به اهداف بلند مدت توجه ویژه ای دارند .

[۱]. Fiduciary responsibility

[۲]. Private information

سوالات یا اهداف پایان نامه :

عملکرد مالی شرکت :

روش های محاسبه عملکرد مالی شرکتها متنوع است اما مواردی که در این تحقیق مورد نظر است محاسبه :

۱ - بازده داراییها [۱]  :

۲ – بازده حقوق صاحبان سهام [۲]   :

۳ – کیوی توبین [۳]  :

۷-۳ متغیرهای مستقل

ثبات سهامداران  : حفظ یا عدم حفظ مالکیت سهامداران را در اصطلاح ثبات سهامداران تعریف می کنند بطوریکه با بررسی تغییرات میزان نسبت مالکیت در طول زمان، سهامداران دارای ثبات از سهامداران بی ثبات تفکیک می شوند،  که توسط معیارهای زیر در این تحقیق اندازه گیری شده است:

الف ) دوره های حفظ نسبت مالکیت و افزایش آن: که از شمارش تعداد دوره هایی که سهامدار میزان سهام خود را در شرکت حفظ و یا آن را افزایش می دهد .

( رابطه ۱-۳)

: درصد سهم مالکیت سهامدار در دروره جاری (جدید)

:         درصد سهم مالکیت سهامدار در دوره قبلی( قدیمی )

ب )دوره های مالکیت سهامدار: که از شمارش تعداد دوره هایی که سهامدار حداقل بیشتر از صفر درصد سهام شرکت را در اختیار دارد ( در واقع سهامدار شرکت محسوب می شود ).

B_{xt  ۰}                                                                                                                                                       (رابطه ۲-۳)                                                                                                       

B_xt                   : تعداد دوره های مالکیت سهامدار

ج )پایداری ( پافشاری ) سهامدار: که از نسبت متوسط درصد مالکیت سهامدار به انحراف استاندارد درصد مالکیت حاصل می شود که هدف از این متغیر بررسی پراکندگی و شدت تغییرات درصد مالکیت سهامدار می باشد(الیاس الیاسیانی و جینگی جیا،۲۰۱۰ ، ۶۰۶).

A_xt=        (رابطه ۳-۳)

A_xt  : پایداری مالکیت سهامدار x   در زمان t

E_(x)  : میانگین سهم مالکیت سهامدار در زمان t

: انحراف استاندار سهم مالکیت سهامدار در زمان t

۸-۳ متغیرهای کنترلی

۱ – اندازه شرکت : که از لگاریتم طبیعی مجموع داراییها به عنوان نماینده اندازه شرکت استفاده می کنیم .

(رابطه ۴-۳)                                       Firm size = Log ( book value of total asset

۲- اهرم مالی شرکت : که از نسبت بدهیهای بلند مدت به مجموع داراییها به عنوان نماینده اهرم ها استفاده می کنیم .

Leverage = total debt / total assets  (رابطه ۵-۳)

۹-۳  روش های جمع آوری و منابع داده های تحقیق

مرحلۀ گردآوری اطلاعات آغاز فرایندی است که طی آن محقق یافته های میدانی و کتابخانه ای را گردآوری می کند و به روش استقرایی به فشرده سازی آنها از طریق طبقه بندی و سپس تجزیه و تحلیل می پردازد .

برای جمع آوری داده ها و اطلاعات مورد نیاز در این تحقیق از روش کتابخانه ای استفاده شده است.دراین تحقیق روش گردآوری اطلاعات مربوط به مبانی نظری ،ادبیات تحقیق  و سوابق موضوع تحقیق، روش کتابخانه ای، شامل کتب ومقالات مختلف ونشریات  تخصصی  فارسی ولاتین می باشد .

ابزارجمع آوری اطلاعات تحقیق، اسناد کاوی، بانکهای اطلاعاتی و مشاهده می باشد . که داده های مورد نیازدرصورتهای مالی حسابرسی شده و یادداشتهای همراه آنها می باشد که از نرم افزارهای ره آورد نوین و تدبیر پرداز و همچنین آرشیو سایت بورس اوراق بهاداراستخراج شده است.

روایی بدین معناست که روش یا ابزاربه کار رفته تا چه حدی قادر است خصوصیت مورد نظر را درست اندازه گیری کند.تعیین کننده ترین مسئله در ابزار اندازه گیری، روایی آن است . بنابراین ابزار اندازه گیری در صورتی دارای روایی است که آنچه را که مورد نظر است به دقت اندازه گیری کند. اندازه هایی که برای هر یک از شاخص ها استخراج شده است بااستفاده از فرمول هایی به دست آمده است که این فرمول ها به عنوان وسیله و روش های استاندارد برای اندازه گیری آن شاخص پذیرفته شده است واین مقیاس ها همان چیزی رامی سنجد که نشان دهنده مقدار آن شاخص است.درنتیجه ابزارهای اندازه گیری متغیرها دارای روایی لازم وکافی ارزیابی می گردد.

[۱]. ROA

[۲]. ROE

[۳]. Tobin’s Q

سوالات یا اهداف پایان نامه :

اعتباربا دقت و تکرارپذیری سروکار دارد.داشتن سطح مناسبی از اعتبار،شرط لازم واولیه روایی است.منظوراز پایایی(اعتبار)این است که زمانیکه یک وسیله اندازه گیری برای سنجش متغیر وصفتی به کار می رود،اگردر شرایط مشابه در زمان یا مکان دیگری نیز مورد استفاده قرار گیرد،نتایج مشابهی از آن حاصل شود. با توجه به اینکه اطلاعات آماری  و داده های مربوط به شاخص ها از نرم افزارهای ره آورد نوین و تدبیر پرداز استخراج گردیده است و اطلاعات این نرم افزارها توسط سازمان بورس اوراق بهادار تهران از روی صورتهای حسابرسی شده توسط حسابرسان مستقل میباشد و به صورت اسناد و مدارک ثبت شده است، بنابراین داده ها،دارای اعتبار، ارزیابی می گردد. پس متغیرهای تحقیق دارای اعتبار و روایی کافی می باشند.

۱۰-۳  روش تجزیه وتحلیل داده ها

۱-۱۰-۳  تحلیل همبستگی

همبستگی نمایشگر درجه ارتباط بین دو متغیر میباشد. مقدار این کمیت ، نشان دهنده چگونگی برازش معادله ای خطی یا نا خطی که ارتباط بین متغیر ها را توجیه می کند است . بدین معنی تحلیل همبستگی ابزاری است که به وسیله ی آن می توان درجه ای که یک متغیر به متغیر دیگری از نظر خطی مرتبط است را اندازه گیری نمود .

عموماً همبستگی را با تحلیل رگرسیون به کار می برند و در آن معیارهای ضریب همبستگی ، ضریب تعیین و آزمون معنی دار بودن r مورد بحث قرار می گیرد که به صورت زیر بیان گردیده است :

۱-۱-۱۰-۳  ضریب همبستگی

ضریب همبستگی بهترین معیار تشخیص وجود همبستگی یا عدم آن و حتی نوع ، جهت و میزان همبستگی خطی است و آن یک معیار عددی است که رابطه ترتیبی دارد اما ویژگی نسبتی برای آن برقرار نیست . به عنوان مثال وقتی ذکر می شود که همبستگی بین دو متغیر Y و X ، ۶/۰ و بین Z و X 3/0 باشد به این معنا نیست که همبستگی Y و X دو برابر قوی تر از همبستگی Z و X است .

اگر همبستگی فقط بین دو متغیر باشد آن را همبستگی ساده گویند و اگر بین بیش از دو متغیر باشد به همبستگی چند گانه معروف است .

برای تعیین نوع رابطه بین دو متغیر ابتدا باید میزان وابستگی آن ها را اندازه گرفت . اولین مرحله در بررسی این رابطه ، رسم نمودار تغییرات  مقادیر این دو متغیر در ارتباط با یکدیگر است که به نمودار پراکنش یا دیاگرام معروف است . برای رسم این نمودار ، ساختار مشاهدات باید به صورت زوج مرتب هایی از مقادیر دو متغیر باشد . هر چند پراکندگی نقاط در نمودار پراکنش بیشتر باشد ، پیوند بین متغیرها ضعیف است .

رسم نمودار به تنهایی رابطه بین متغیرها را معین نمی کند . لذا برای محاسبه ی قدرت رابطه به معیار عددی نیازمندیم که آن را ضریب همبستگی خطی نامند . معیار عددی این پیوند هنگامی که رابطه ی بین دو متغیر خطی فرض شود ، ضریب همبستگی نمونه ای یا پیرسون نام دارد . این ضریب زمانی معتبر است که داده ها کمی و توزیع شان تقریباً نرمال باشد و به صورت زیر محاسبه می گردد.

(رابطه ۶-۳)                      =   (رابطه ۷-۳)

=                                                                (رابطه ۸-۳)

اگر x و y اعداد صحیح باشند باشند استفاده از فرمول (a) مناسب است و اگر x و y اعداد صحیح نباشند استفاده از فرمول © مناسب خواهد بود .

مقدار r بیان گر شدت رابطه ی خطی بین x و y می باشد و علامت آن نشان دهنده جهت این رابطه است و ممکن است زوج متغیرهایی باشند که رابطه ی آن ها قوی باشد اما الزاماً خطی نباشند در این حالت r_xy معیار مناسب نخواهد بود .

در ادامه جدولی برای آزمون خطی بودن رابطه بین x  و y  به نمایش در می آید.هرگاه تنها یک متغیر مستقل در مدل باشد آزمون صفر R²   معادل آزمون صفر بودن  یعنی صفر بودن شیب خط رگرسیون است.مقدار R²   درصد تغییرات بین مشاهدات بوسیله مدل رگرسیون خطی را نشان می دهد یعنی فرض H₀ : R² = 0  معادل آزمون اعتبار مدل رگرسیونی است که در این روش، جدول تحلیل واریانس برای آزمون وجود یا عدم وجود رابطه خطی با بهره گرفتن از آماره  F استفاده می شود که فرضیه های آن به صورت زیر است:

عدم وجود رابطه خطی

وجود رابطه خطی

سوالات یا اهداف پایان نامه :

در این مرحله محقق، پس از تعیین و محاسبۀ  متغیر های مستقل و وابسته ، به آزمون فرضیات تحقیق ، و تجزیه و تحلیل آنها می پردازد.لازم به ذکر است که متغیرهای وابسته و مستقل و کنترلی تحقیق بصورت میانگین و تک عددی برای هر شرکت محاسبه شده است؛ لذا تعداد هر یک از متغیر های موجود  به تعداد کل شرکتهای مورد آزمون یعنی به تعداد ۵۰ عدد می باشد . سپس وجود رابطه همبستگی بین متغیر وابسته و متغیر های مستقل را مورد آزمون قرار داده و سپس از روش رگرسیون جهت تعیین رابطه ریاضی بین متغیر های مستقل و وابسته استفاده گردید. در واقع، تجزیه و تحلیل رگرسیون کمک می کند تا رابطه خطی بین متغیر ها را  در صورت وجود چنین رابطه ای پیدا کنیم .در مرحله پایانی برای تعیین میزان ارتباط بین متغیر وابسته و متغیرهای مستقل در تحقیق  از معیار همبستگی استفاده شده است .خوشبختانه جهت اجتناب از محاسبه آماره های متناظر در جدولt ، نرم افزار SPSS مقدار احتمال را محاسبه و ارائه می نماید که از آن می توان برای رد یا تائید فرض صفر استفاده نمود.  خلاصه یافته های هر فرضیه به شرح ذیل بیان می شود:

۴-۴ بررسی فرض نرمال بودن متغیرها

از آن جایی که نرمال بودن متغیر وابسته به نرمال بودن باقیمانده های مدل می انجامد؛ لازم است قبل از برازش مدل ، نرمال بودن آن کنترل شود.

جدول( ۲-۴) نتایج آزمون کلموگروف –اسمیرنوف برای سه متغیر وابسته تحقیق

فرض صفر و فرض مقابل آزمون نرمالیتی به صورت زیر است:

توزیع داده ها نرمال است

توزیع داده ها نرمال نیست

جهت آزمون فرض بالا از آزمون کلموگروف- اسمیرنوف استفاده شده است.در این آزمون هر گاه سطح معناداری

کمتر از ۵% باشد فرض صفر در سطح ۹۵% اطمینان رد می شود .

بر اساس مقادیر ارائه شده(جدول۲-۴) از آنجایی که مقادیر سطح معناداری، برای تمامی متغیرهای وابسته

مدل بیشتر از ۵% است (۰٫۰۵ Sig.> یا P- value)، بنابراین فرض صفر یعنی نرمال بودن متغیرها رد نمی شود.

۵-۴ خلاصه تجزیه وتحلیل ها به تفکیک هرفرضیه به شرح ذیل بیان می شود

۱-۵-۴ تجزیه و تحلیل و آزمون فرضیات فرعی فرضیه اصلی اول:

فرض اصلی اول : بین ثبات سهامداران شرکت و بازده داراییها ارتباط وجود دارد .

۱- ۱-۵-۴ فرضیه فرعی اول:

بین پافشاری(پایداری) سهامداران و بازده دارایی ها ارتباط وجود دارد.

همبستگی معنا داری بین پافشاری سهامداران  و بازده دارایی ها ، وجود ندارد

سوالات یا اهداف پایان نامه :

جهت بررسی ضریب همبستگی متغیر مستقل با متغیر وابسـته، از ضریب همبستـــگی پیرسون ، که یک روش پارامتریک است استفاده می شود . همانطور که در نگاره ( ۱-۴ ) مشاهده می شود ضریب همبستگی پیرسون بین دو متغیر سود و بازده واقعی سهام (۰٫۰۸۸-) می باشد که این عدد در سطح خطای  ۵% رابطه معناداری را بین دو متغیر نشان نمی دهد .

باتوجه به خروجی های نرم افزار spss  ،از آنجا که sig بیشتر از (۰۵/۰ )می باشد در سطح اطمینان( ۹۵ % ) فرض H0 پذیرفته می شود،  فرض H₁  رد می شود  و به عبارت دیگر وجود همبستگی بین این دو متغیر تایید نمی شود .

جهت بررسی استقلال خطاها و تفاوت بین مقادیر واقعی و مقادیر پیش بینی شده درمعادله رگرسیون از یکدیگر، آزمون دوربین- واتسون انجام گرفت .

فرضیه آماری متناظر با این آزمون به صورت زیر ارائه می گردد :

H₀=همبستگی معناداری بین خطاها وجود ندارد

H₁=همبستگی معنا داری بین خطاها وجود دارد

یکی از مفروضاتی که در رگرسیون مد نظر قرار می گیرد استقلال خطاها(تفاوت بین مقادیر واقعی و مقادیر پیش بینی شده توسط معادله رگرسیون) از یکدیگر است.در صورتی که فرضیه استقلال خطاها رد شود و خطاها با یکدیگر همبستگی داشته باشند ، امکان استفاده از رگرسیون وجودندارد.مقدارآماره این آزمون در دامنه ۰ و ۴ قرار دارد چنانچه آماره آزمون در دامنه ی( ۵ / ۱) تا (۵ /۲ ) قرارگیرد فرض  آماری H₀(یعنی عدم همبستگی بین خطاها) پذیرفته می شود. چنانچه در نگاره فوق مشاهده می شود آماره دوربین واتسون برابر(۲٫۱۰۰)است. که در بازه مورد نظر قرارگرفته است و بیانگررد H₁ می باشد و نشان دهنده این مطلب می باشد که خطاهااز یکدیگر مستقل نیستند و بین خطاها همبستگی وجود ندارد.

ANOVA نماینگر تحلیل واریانس رگرسیون می باشد. طبق این خروجی، معنی داری کلی مدل  رگرسیون و همچنین قطعیت وجود رابطه خطی بین دو متغیر مستقل و وابسته  آزمون می شود. فرضیه آماری متناظر با آزمون به صورت زیر ارائه می گردد.

H0 :رابطه خطی بین متغیرها وجود ندارد

H1 : رابطه خطی بین متغیرها وجود دارد

همانطور که در نگاره۱۴-۴ مشاهده می شود با توجه به اینکه Sig بیشتر از(۰۵/۰) می باشد بنابراین فرض خطی بودن رابطه بین دو متغیر تأیید نمی شودو فرض H₁رد خواهد شد.

سوالات یا اهداف پایان نامه :