جدول (5-1) : نتایج آزمون فرضیه فرعی اول 173
جدول (5-2) : نتایج آزمون فرضیه فرعی دوم. 174
جدول (5-3) : نتایج آزمون فرضیه فرعی سوم 174
جدول (5-4) : نتایج آزمون فرضیه اصلی. 175
جدول (5-5) : خلاصه نتایج آزمونهای تی(T) برای جنسیت. 177
جدول (5-6) : خلاصه نتایج آزمون­های ANOVA برای تحصیلات 178
جدول (5-7) : خلاصه نتایج آزمون­های ANOVA برای گروه­های مختلف 178
جدول (5-8) : خلاصه نتایج آزمون­های ANOVA برای گروه­های مختلف شغلی 179
فهرست نمودارها
نمودار 2-1 طبقه بندی کانونهای تعهد (گرینبرگ و بارون، 1997، 191-190) 53
نمودار 2-2 مدل سه بخشی می یر و آلن، 1993. 64
نمودار 2-3عوامل سه گانه اثر گذار بر تعهد سازمانی (استیرز و همکاران، 1978) 67
نمودار 2-4 پیش شرطهای تعهد سازمانی (مودی و همکاران، 1982) 68
نمودار 2-5 فرایند جامعه پذیری و نتایج آن در سازمان، (رابینز،1992) 79
نمودار 2-6 هرم سطوح تعهد سازمان، (مولایی، ناصر، 1378) 83
نمودار 2-7 عوامل موثر بر وابستگی شغلی و رابطه آن با تعهد سازمانی، (مولایی، ناصر،1378) 87
نمودار 2-8 عوامل محیطی موثر بر تعهد سازمانی کارکنان، (مولایی، ناصر،1378). 90
نمودار 2-9 عوامل ضروری، عوامل همبسته و پیامدهای تعهد سازمانی، (ماتیو و زاجیک،1990، 174). 91
نمودار(4-1) نمودار فراوانی اعضای نمونه آماری بر حسب جنسیت. 129
نمودار(4-2): نمودار فراوانی اعضای نمونه آماری بر حسب تاهل. 130
نمودار(4-3): نمودار فراوانی اعضای نمونه آماری بر حسب سن. 131
نمودار(4-4): نمودار فراوانی اعضای نمونه آماری بر حسب تحصیلات 133
نمودار(4-5): نمودار فراوانی اعضای نمونه آماری بر حسب سابقه کار 134
نمودار(4-6): نمودار فراوانی اعضای نمونه آماری بر حسب وضعیت استخدامی 136
نمودار(4-7): نمودار فراوانی اعضای نمونه آماری بر حسب موقعیت شغلی. 137
فهرست اشکال
شکل 2-1: مدل سه بعدی ردین از اثر بخشی رهبری 34
شکل 2-2: مدل مفهومی تحقیق 106
شکل (5-1) : مدل نهایی تحقیق. 176

مقدمه
رهبری یکی از مهمترین محورهای بحث مدیریت است که نقش مهمی در سازمانها، بقا و کارآمدی آنها دارد . انسانها به عنوان یکی از مهمترین سرمایه های سازمانهای اجتماعی مطرح هستند . انسانهای سازمانی به انواع مختلف قابل تقسیم هستند. یکی از مهمترین تقسیم بندیهایی که برای انسانها درسازمان انجام شده، آن است که آنان را مدیر و یا پیرو می دانند. اگر جزو مدیران محسوب شوند آنگاه سبک مدیریت آنان برای موفقیت سازمان و انگیزش کارکنان از اهمیت ویژه ای برخوردار خواهد بود و اگر جزو پیروان محسوب شوند انگیزه آنان برای پیشبرد اهداف سازمانی برای مدیران از اهمیت برخوردار خواهد بود (رابینز[1]،1998،648). یکی از مهمترین موضوعاتی که امروزه در مدیریت مطرح می شود، مسأله ماندگاری و تمایل به ماندن در محل کارسازمانی می باشد. سازمانها هزینه های زیادی صرف جذب وآموزش و نگهداری نیروی انسانی متخصص می کنند ولی وقتی نتوانند شرایط را برای کار کردن آنها فراهم آورند آنگاه بامشکل ترک سازمانی مواجه خواهند شد و این نیروهای ارزشمند به سختی و با نارضایتی سازمان خود را ترک نموده ودر مقابل سازمان دیگری نیروی پرورش دیده و متخصص را باکمی تغییر شرایط محیطی جذب میکند. حقیقت آن است برای ماندگاری نیرو ی انسانی متخصص همه چیز پول نیست که مدیران فکر کنند اگر پول بدهند نیروها باقی خواهند ماند .یکی از مسایل مهم در ماندگاری نیروی انسانی که جزو عوامل استرس نیز می باشد، سبک رهبری مدیران است (رضوان،168،1996).در این مطالعه تلاش شده است تا به بررسی رابطه سبک رهبری مدیران با تعهد سازمانی پرداخته شود.
در این پژوهش منظور از تعهد سازمانی  ، تعهد عاطفی [2]، تعهد مستمر [3]و تعهد تکلیفی  یا هنجاری [4] است .
در این فصل پس از تشریح مسأله پژوهش ، اهمیت و ضرورت آن بررسی شد. در ادامه فرضیات و اهداف پژوهش بیان گردید.

۱-۱- بیان مسأله
رهبری یکی از مهمترین محورهای بحث مدیریت است که نقش مهمی در سازمانها، بقا و کارآمدی آنها دارد . انسانها به عنوان یکی از مهمترین سرمایه های سازمانهای اجتماعی مطرح هستند . انسانهای سازمانی به انواع مختلف قابل تقسیم هستند. یکی از مهمترین تقسیم بندیهایی که برای انسانها درسازمان انجام شده، آن است که آنان را مدیر و یا پیرو می دانند. اگر جزو مدیران محسوب شوند آنگاه سبک مدیریت آنان برای موفقیت سازمان و انگیزش کارکنان از اهمیت ویژه ای برخوردار خواهد بود و اگر جزو پیروان محسوب شوند انگیزه آنان برای پیشبرد اهداف سازمانی برای مدیران از اهمیت برخوردار خواهد بود (رابینز،1998،648).
یکی از مهمترین موضوعاتی که امروزه در مدیریت مطرح می شود، مسأله ماندگاری و تمایل به ماندن در محل کارسازمانی می باشد. سازمانها هزینه های زیادی صرف جذب وآموزش و نگهداری نیروی انسانی متخصص می کنند ولی وقتی نتوانند شرایط را برای کار کردن آنها فراهم آورند آنگاه بامشکل ترک سازمانی مواجه خواهند شد و این نیروهای ارزشمند به سختی و با نارضایتی سازمان خود را ترک نموده ودر مقابل سازمان دیگری نیروی پرورش دیده و متخصص را باکمی تغییر شرایط محیطی جذب میکند. حقیقت آن است برای ماندگاری نیرو ی انسانی متخصص همه چیز پول نیست که مدیران فکر کنند اگر پول بدهند نیروها باقی خواهند ماند .یکی از مسایل مهم در ماندگاری نیروی انسانی که جزو عوامل استرس نیز می باشد، سبک رهبری مدیران است (رضوان،168،1996).
با توجه به اینکه سبک رهبری مدیران می تواند تاثیر غیر قابل انکاری برتعهد سازمانی کارکنان داشته باشدواین مهم درسازمانی نظیر اداره کل آموزش و پرورش استان آذربایجان غریی ازاهمیت زیادی برخورداراست توجه به رابطه بین دو متغیر سبک رهبری و تعهد سازمانی می تواند درجهت تعالی سازمان و بهبود متغیر تعهد سازمانی راهگشا باشد.
حال دراین تحقیق رابطه سبک های رهبری با تعهد سازمانی در بین کارمندان آموزش و پرورش استان آذربایجان غریی مورد بررسی قرار گرفت. در این تحقیق محقق به دنبال پاسخ به این سوال است که ” چه رابطه ای بین سبک های رهبری با تعهد سازمانی وجود دارد؟

1-2- اهمیت و ضرورت تحقیق
الف ) اهمیت و ضرورت نظری تحقیق :

۱-امروزه در سازمان‌ها به منابع انسانی به عنوان مهمترین منابع سازمان نگریسته می شود.
۲-رهبر اجازه قابلیت انعطاف و پاسخ گویی به تغییرات محیطی را فراهم  آورده و راهی برای هماهنگی فعالیت های گروه های گوناگون درسازمان ایجاد نموده و ارضای نیاز های فردی و عضویت سازمانی را تسهیل می کند.
۳- رهبردر تطبیق سریع سازمان با شرایط محیط متغیر و حفظ ثبات سازمان نقش اساسی دارد.
۴- توفیق یا شکست سازمانها به مقدارقابل توجهی درگرو رهبری است.

ب ) اهمیت و ضرورت کاربردی تحقیق :
 
تحقیقات متعددی در مورد هر کدام از متغیرهای سبک های رهبری ، انجام شده است. اما بر اساس مرور تحقیقات قبلی، تحقیقی که به­طور مشخص به بررسی رابطه بین  سبک رهبری با تعهد سازمانی پرداخته باشد، یافت نشد. در مورد اهمیت و ضرورت این تحقیق از لحاظ کاربردی می توان گفت:

به شناسایی ارتباط و تناسب بین سبک رهبری با تعهد سازمانی کمک می کند.
با توجه به محیط متغیرکنونی که سازمان ها با تغییرات سریع و پیچیده دراوضاع و شرایط خود مواجه هستند، رهبردر تطبیق سریع سازمان با شرایط محیط متغیر و حفظ ثبات سازمان نقش اساسی دارد.
مهمترین عامل کسب مزیت رقابتی درسازمان ها منابع انسانی آن ها می باشدوبه همین دلیل توجه به رابطه آنها به رابطه آنهابا سازمان و دبدگاه آنها نسبت به سازمان روزبه روزافزایش می یابد.
عوامل ریشه گرفته از سطح تعهد کارکنان سازمان، بر سازمانها به صورت یک جزء و بر جامعه به عنوان یک کل اثرات عمده و مهمی دارد.
ایجاد زمینه ای برای انجام تحقیقات بعدی و تکمیلی.
در این تحقیق، رابطه بین سبک های رهبری با تعهد سازمانی مورد سنجش قرار خواهند گرفت در نتیجه می توان رابطه بین  سبک رهبری  با تعهد سازمانی در کار را سنجید.
اداره کل آموزش و پرورش نیز به عنوان یکی از اداره های دولتی و معتبر در استان آذربایجان غربی، از طریق شناخت و درک هرچه بهتر مفهوم سبک رهبری و سعی در توسعه تعهد سازمانی در بین کارکنان خود، به عنوان اصلی ترین منابع سازمان می تواند گام مهمی در راستای تعالی سازمان بردارد.

1-3- اهداف تحقیق
 

1-3-1- هدف اصلی:
شناسایی رابطه بین سبک های رهبری با تعهد سازمانی در بین  کارمندان اداره کل آموزش و پرورش استان آذربایجان غربی

1-3-2- اهداف فرعی:
1- شناسایی رابطه بین سبک رهبری دموکراتیک با تعهد سازمانی در بین کارمندان در سازمان مورد مطالعه
2- شناسایی رابطه بین سبک رهبری استبدادی با تعهد سازمانی در بین کارمندان در سازمان مورد مطالعه
3- شناسایی رابطه بین  سبک رهبری عدم مداخله با تعهد سازمانی دربین کارمندان در سازمان مورد مطالعه

1-4- فرضیه های تحقیق
 

1-4-1-فرضیه  اصلی
بین سبک های رهبری با تعهد سازمانی در بین اداره کل  آموزش و پرورش استان آذربایجان غریی رابطه وجود دارد .

1-4-2-فرضیه های  فرعی:
1- بین سبک رهبری استبدادی با تعهد سازمانی در بین کارمندان در سازمان مورد مطالعه رابطه وجود دارد.
2- بین سبک رهبری دموکراتیک با تعهد سازمانی در بین کارمندان در سازمان مورد مطالعه رابطه وجود دارد.3- بین سبک رهبری عدم مداخله با تعهد سازمانی در بین کارمندان در سازمان مورد مطالعه رابطه وجود دارد.
[1] Robbins
[2] . Emotional commitment
[3] . Continuance commitment

ادامه مطلب

الف: فارسی ۱۸۰

ب:انگلیسی:۱۸۳

ج:سایت ها:.۱۸۴

Abstract 185

چکیده

موفقیت نسبی همگرایی در اروپا، موجب شده است که سایر مناطق جهان به ایجاد ترتیبات منطقه‌ای، به منظور رشد و توسعه اقتصادی و ترویج صلح و دوستی در منطقه فکر می‌کنند. یکی از زمینه های اصلی شکل گیری سازمان همکاری اقتصادی(اکو) را نیز می توان این موفقیت در اروپا دانست.وضعیت اقتصادی موجود کشور ووضعیت فعلی جمهوری اسلامی ایران در عرصه ی بین الملل مسئولین را بر آن داشته تا از طریق ایجاد همگرایی در سازمان های بین المللی به نفع خود به رفع موانع موجودی که از طریق کشورهای غربی برای ایران به وجود آمده است اهتمام ورزند.در حال حاضر برخی از مسائل هسته ای جمهوری اسلامی ایران به عنوان ملعبه ی دست اجانب قرار گرفته تا به وسیله ی آن به دشمنی های دیرینه ی خود علیه ایران ادامه داده و تحریم های همه جانبه ی خود را افزایش دهند تا بدینوسیله ایران را مجاب نماید تا به خواسته های معاندانه ی آنان تن دهد.یکی از راه های جلوگیری از این موضوع اثبات حقانیت ایران با نظر مثبت سازمان های بین المللی و همگرایی آنان در سطح فراملی و فرامنظقه ای می باشد و راه حل دیگر التزام علمی و عملی به ضرورت های موجود و راهکاری ارائه شده دراقتصاد مقاومتی می باشد که این راهکارها ضمن معرفی سازمان اکو و اتحادیه ی اروپا و جایگاه ایران در این سازمان ها در این تحقیق گنجانده شده است.

کلید واژه

سازمان همکاری اقتصادی (اکو) ـ اتحادیه اروپا ـ سازمان‌های فرامنطقه‌ای-اقتصاد مقاومتی

مبحث اول: مقدمه

ایجاد اروپای واحد، یکی از بزرگترین حوادث تاریخی قرن بیستم بوده است. فرآیندی که بر اساس اهداف و ارزش‌های مشترک اروپای مدرن، حفظ صلح، توسعه اقتصادی، پیشرفت‌های اجتماعی و برتری بنا شده است. اندیشه همگرایی در اروپا به دوران شارلمان (شارل کبیر) در قرون ۸ و ۹ میلادی باز می‌گردد. شارل کبیر معتقد بود که اروپائیان به دلیل داشتن فرهنگ، دین، زبان، نژاد، هنر و ادبیات نسبتاً مشترک باید متحد شوند تا به صورت قدرتی بزرگ در نظام بین‌المللی عمل کنند. همچنین تفکر پیدایش اتحادیه اروپا از زمان جنگ جهانی دوم و به زمان سخنرانی معروف چرچیل در زوریخ در سپتامبر ۱۹۴۴ بر می‌گردد که در آن سخنرانی ایده ایالات متحده اروپا را مطرح کرد.

در ابتدا بازار مشترکی با شش عضو ایجاد شد و به طور کلی تاکنون پنج بار افزایش عضو داشته است. پیوستن دانمارک، ایرلند و انگلستان در ۱۹۷۳، یونان در ۱۹۸۱، پرتغال و اسپانیا در ۱۹۸۶، اتریش، فنلاند و سود در ۱۹۹۵ و قبرس، اسلواکی، استونی، مجارستان، لهستان، جمهوری چک، لتونی، لیتوانی، مالت، اسلوانی در ۲۰۰۴، این اتحادیه در حال حاضر ۲۵ عضو دارد و از ابتدای سال ۲۰۰۷ نیز با پیوستن بلغارستان و رومانی، تعداد اعضای آن به ۲۷ عضو خواهد رسید.

تغییر نام رسمی بازار مشترک اروپا (EEC) به اتحادیه اروپا (EU) و توسعه قلمروی این اتحادیه به ۱۵ عضو، طبق پیمان ماستریخت در ۷ فوریه ۱۹۹۲ اعمال شد. از سوی دیگر مجمع عمومی سازمان ملل متحد، دهه شصت میلادی را دهه توسعه و عمران کشورهای در حال توسعه اعلام نمود و بر اهمیت همکاری بین کشورهای مختلف در چارچوب منطقه‌ای تأکید کرد. با وجود صف ‌بندی‌های سیاسی موجود در این منطقه از جهان، کشورهای ایران، ترکیه و پاکستان تصمیم گرفتند تا با توجه به علایق تاریخی، فرهنگی و مرزهای مشترک یک سازمان همکاری چند جانبه تشکیل دهند. وجود برنامه‌های توسعه اقتصادی و صنعتی مشابه در هر سه کشور، اجرای طرح‌های صنعتی به شیوه غربی، نیاز به دریافت تکنولوژی، محدودیت ذخایر ارزی، استفاده از امکانات رفاهی منطقه و قرار گرفتن در یک منطقه استراتژیک سبب شد که اندیشه ایجاد این سازمان تقویت شود.

این سازمان در سال ۱۹۶۴ میلادی برابر با سال ۱۳۴۳ شمسی به موجب عهدنامه ازمیر به عنوان سازمان همکاری عمران منطقه‌ای با نام اختصاری آر.سی.دی آغاز به کار کرد.

سازمان همکاری عمران منطقه‌ای در دهه اول تشکیل با موفقیت چندانی روبرو نبود. اما پس از آن کشورها با اجرای طرح‌هایی مانند مثل تولید آلومینیوم در ایران، کاغذ و بلبرینگ در پاکستان، تدوین اساس‌نامه بانک سرمایه‌گذاری و توسعه و نیز تهیه پیش‌نویس مقررات همکاری‌های گمرکی و تعرفه‌ای گام‌هایی را در راستای اهداف این سازمان برداشتند.

با این حال سازمان همکاری عمران منطقه‌ای زیر بنای مناسبی برای افزایش توانایی اقتصادی سه کشور فراهم نساخت. ایران به عنوان کشوری ثروتمند و برخوردار از دلارهای نفتی و رواج فرهنگ مصرف‌گرایی، برای تأمین نیازهای اقتصادی خود نمی‌توانست در کشورهای هم‌جوار مانند ترکیه و پاکستان عرصه مناسبی بیابد.

از سوی دیگر کشورهای ترکیه و پاکستان فاقد ساختار اقتصادی مناسب تولید و دارای تقاضای مؤثر بودند. لذا برای دریافت کمک با ایران همکاری داشتند. ضعف تفکرات فراملی و همچنین برخی از تعهدات فرامنطقه‌ای برخی کشورهای عضو سازمان موجب شد تشکیلات و سازمان پیش‌بینی شده نتواند اهداف مورد نظر را تحقق بخشد، با پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و تحولات سیاسی، روند فعالیت سازمان همکاری عمران منطقه‌ای تا چند سال دچار رکود شد.

مبحث دوم: بیان مسئله

ایران از جمله کشورهایی است که به لحاظ قرار گرفتن در موقعیت جغرافیایی بسیار مناسب از مزایای ترانزیتی خوبی بهره‌مند بوده و با گسترش شبکه حمل و نقل و ارتباطات مطمئن و کارآمد، می‌تواند از این مزایا در راستای افزایش درآمدهای ارزی و ارتقای موقعیت استراتژیک خود در منطقه به نحو مطلوب استفاده کند.

در جنوب ایران خلیج فارس قرار دارد که کشورهای عمده تولید کننده نفت جهان را در خود جای داده است. در شمال ایران نیز دریای خزر قرار دارد که بهترین پل ارتباطی میان کشورهای ایران، روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و آذربایجان است و می‌تواند نقش مهمی در تجارت میان این کشورها ایفا کند. از سوی دیگر ایران از شرق و غرب با کشورهای ترکیه، پاکستان و افغانستان مرتبط است، لذا ایران می‌تواند به عنوان پل ارتباطی میان کشورهای منطقه ایفای نقش کند. ارتباط کشورهای آسیای میانه با خلیج فارس و همچنین برقراری رابطه تجاری بین شرق آسیا با کشورهای اروپایی از طریق ایران بسیار مقرون به صرفه است.

ایران می‌تواند با تقویت مناسبات منطقه‌ای از جمله گسترش تجارت با کشورهای واقع در این منطقه، فرآیند یکپارچگی اقتصادی را به گونه‌ای مطمئن و با حفظ منافع ملی فراهم آورده و مبانی امنیت و اقتدار ملی کشور را تحکیم و تقویت کند.

بنابراین تعامل منطقه‌ای با کشورهای واقع در منطقه اکو می‌تواند فرصت مناسبی برای جمهوری اسلامی ایران محسوب شود. قرار گرفتن ایران در مرکزیت جغرافیایی کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی (اکو)، نقش مهمی برای ایران در برقراری ارتباط تجاری و اقتصادی فی‌مابین کشورهای عضو ایجاد کرده است. ایران می‌تواند در چارچوب همکاری‌ها و موافقت‌نامه‌های مختلف تجاری، در ترانزیت کالاهای صادراتی و وارداتی کشورهای عضو نقش مؤثر داشته باشد.

موقعیت جغرافیایی ایران در منطقه مذکور اهمیت ویژه‌ای به این کشور به لحاظ ترانزیت کالا و عبور خطوط لوله‌های نفت و گاز در اقتصاد جهانی بخشیده است. ایران با بهره‌گیری از این مزیت می‌تواند منافع بسیاری را به دست آورد و جایگاه اقتصادی خود را در سطوح منطقه‌ای و جهانی ارتقا بخشد. این مهم مستلزم درک واقعیت، بهره‌گیری از فرصت‌ها و کسب آمادگی لازم برای رقابت با رقبای منطقه‌ای و بین‌المللی است.

از سوی دیگر وضعیت بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران سبب شده که اتحادیه اروپا از کانال اکو و همچنین به صورت مستقیم در پی ارتباط با ایران بوده و به مذاکره با ایران در خصوص مسائل هسته‌ای بپردازد.

مبحث سوم: ضرورت و اهمیت تحقیق

تا پیش از تأسیس جامعه اقتصادی اروپا صادرات ایران به کشورهای عضو آن با مسئله خاصی روبرو نبود، اما از سال ۱۹۵۸ که جامعه اقتصادی اروپا تأسیس شد، صادرات کالاهای ایرانی با دشواری‌هایی روبرو شد. این دشواری‌ها حاصل اتخاذ سیاست مشترک گمرکی از سوی کشورهای عضو بود. برای رفع این مشکلات ایران از سال ۱۹۶۲ با جامعه اقتصادی اروپا وارد مذاکره شد که به امضای یک قرارداد بازرگانی بین طرفین در سال ۱۹۶۳ منتهی شد. بر اساس این قرارداد حقوق گمرکی برای برخی از کالاهای صادراتی ایران کاهش یافت. مدت این قرارداد پنج سال بود اما تا ۱۹۷۲ تمدید شد.

با انقلاب اسلامی ایران، روابط ایران با جامعه اقتصادی اروپا دچار فراز و نشیب زیادی شد که تا امروز ادامه دارد. بر این اساس روابط ایران با اتحادیه اروپا را می‌توان به چند دوره تقسیم کرد.

دوره اول، دوره (۱۹۹۷-۱۹۹۲) است که اتحادیه سیاست «گفتگوی انتقادی با ایران» را اتخاذ کرد و از سیاست آمریکا که تحریک اقتصادی ایران بود، پیروی نکرد. با وجود این روابط اقتصادی ایران با اتحادیه همچنان غیر فعال بود.

دوره دوم، مربوط به سال‌های (۲۰۰۱-۱۹۹۷) است. در این دوره سیاستی مبنی بر تنش‌زدایی و انعطاف‌ بیشتر در مناسبات منطقه‌ای و بین‌المللی، فصل جدیدی در روابط اقتصادی ایران با اتحادیه اروپا گشوده شد. به طوری که اتحادیه سیاست «گفتگوی انتقادی» را کنار گذاشت و بجای آن سیاست جدیدی که مبتنی بر «مشارکت اقتصادی» در طرح‌های توسعه اقتصادی ایران بود، در پیش گرفت. در این مورد می‌توان به مشارکت اروپا در طرح‌های نفت و گاز ایران اشاره کرد.

تنش‌زدایی در روابط ایران با اتحادیه بسیار مهم می‌باشد زیرا اقتصاد ایران از دیرباز به اروپا گره خورده است. اروپا از مهمترین شرکای تجاری ایران است و صنایع ایران از نظر تجهیزات، لوازم یدکی و قطعات به اروپا نیاز شدید دارد. با توجه به اینکه صنایع نفت و گاز ایران نیاز فوری به سرمایه و دانش فنی داشت و اروپا نیز نیازمند نفت ایران بود، در این راستا اروپا پس از آمریکا می‌توانست این نیاز را تأمین کند. کشور ما همواره یکی از سه کشور تأمین کننده نفت اتحادیه اروپا بوده است. علاوه‌بر آن، نیاز صنایع نفت ایران به سرمایه‌گذاری خارجی و ایجاد انگیزه فراوان برای شرکت‌های نفتی اروپایی جهت سرمایه‌گذاری سبب شد که اتحادیه اروپا قانون داماتو را که از سوی آمریکا وضع شده بود رد کند. با توجه به این قانون، شرکت‌های غیر آمریکایی که بیش از ۴۰ میلیون دلار در صنایع نفت و گاز ایران سرمایه‌گذاری کنند، مورد تحریم و مجازات اقتصادی آمریکا قرار خواهند گرفت.

پس از حوادث تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ دوره سوم آغاز شد. در این دوره چرخش مهمی در روابط اقتصادی ایران و اتحادیه اروپا صورت گرفته است و مواضع اتحادیه اروپا در برابر ایران به مواضع آمریکا نزدیک‌تر شده است. به گونه‌ای که اتحادیه اروپا ادامه گفتگو با ایران را مشروط کرده است. این گفتگوها در مورد انعقاد یک موافقت‌نامه تجارت و همکاری بوده است. کشورهای عضو اتحادیه اروپا در ژوئن ۲۰۰۳ با تصویب بیانیه‌ای، ادامه مذاکرات با ایران را مشروط به پیشرفت مثبت ایران در زمینه احترام به حقوق بشر، جلوگیری از گسترش سلاح‌های هسته‌ای، تروریسم و روند صلح خاورمیانه دانستند.

در میان این مسائل، فعالیت های هسته‌ای ایران ابعاد وسیع‌تری به خود گرفته است. در ۲۱ سپتامبر ۲۰۰۳ وزرای خارجه سه کشور انگلیس، فرانسه و آلمان برای مذاکره درباره برنامه هسته‌ای ایران به تهران آمدند. به دنبال آن با صدور بیانیه‌ای اعلام شد که ایران پروتکل الحاقی موسوم به ۲+۹۳ را امضاء خواهد کرد. موضع اروپا و آمریکا نسبت به برنامه هسته‌ای ایران بسیار به هم نزدیک است، زیرا دولت‌های آنها نمی‌خواهند انحصار قدرت هسته‌ای از دست آنان خارج شود و در دسترس کشورهای دیگر قرار بگیرد. به نظر می‌رسد موضع فن‌آوری هسته‌ای ایران، روابط آمریکا و اروپا را که پیش از این به خاطر مسائل عراق رو به واگرایی بود، همگرا کرده است. هر چند در بررسی تاریخچه روابط ایران با اتحادیه اروپا، شاهد بوده‌ایم که در مواقع بروز بحران در روابط این دو، اتحادیه اروپا همواره حل مسائل را با گفتگو و در بلندمدت امکان‌پذیر کرده و به آن اعتقاد داشته است. البته این مسئله خللی در مبادلات تجاری ایران با اتحادیه اروپا ایجاد نکرده است و اتحادیه همچنان بزرگترین شریک تجاری ایران است.

مبحث چهارم: چارچوب نظری

همزمان با رشد و گسترش منطقه‌گرایی در عرصه عملی، در عرصه نظری نیز نظریه‌پردازان مختلفی برای تبیین تحولات در این حوزه تلاش کرده‌اند. در نظریه‌های مختلف از دیدگاه‌های گوناگون، همگرایی منطقه‌ای توصیف و تحلیل شده است و در هر کدام، برخی پیش‌شرط‌ها و سازوکارها در موفقیت روند منطقه‌گرایی بیان شده است. جمع‌بندی بسیاری از نظریه‌ها نشان می‌دهد که همگرایی منطقه‌ای، پدیده‌ای کثیرالاضلاع است که برای تبیین آن، باید از نظریه‌های همساز استفاده کرد و فقط با یک نظریه یا تأکید بر یک دلیل، نمی‌توان به تبیین آن پرداخت. نظریه‌های نوکارکردگرایی[۱] و صلح دموکراتیک، از مهمترین نظریه‌ها در این زمینه هستند .

منظور از همگرایی، فرآیندی است که در آن دولت‌های ملی برای حفظ منافع جمعی به همکاری گسترده با یکدیگر در زمینه‌های تجاری، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی می‌پردازند و به سوی وحدت گام می‌بردارند.

ادامه مطلب

فصل اوّل 

کلیات تحقیق
 

v            1-1 مقدمه
از دیرباز نویسندگان نامداری درباره اقتصاد اسلامی -که برای قرن ها در قلمروی وسیعی مورد استفاده بود- اقدام به انتشار کتب متعددی نموده اند و از اواسط قرن بیستم میلادی شاهد حیات مجدد این حوزه بوده ایم (سینگ  و یاداو ، 2013: 61) که با پیگیری دانشمندان مسلمان، امروزه شاهد رشد قابل ملاحظه مالیه اسلامی در کشورهای مسلمان –که به یک رقیب جدی برای سیستم مالی متداول  در این کشورها تبدیل شده- و حتی نفوذ آن در کشورهای غیر اسلامی می باشیم (سراجی ، 2014).
مهمترین امتیازاتی را که می توان برای سیستم مالی اسلامی قایل شد عبارتند از (دیماریا ، 2013):

ارتباط بازار پول و سرمایه با بخش واقعی اقتصاد
حفظ اخلاق اقتصادی.
درباره ارتباط مستقیم با بخش واقعی اقتصاد، این سیستم با حذف ربا و تایید تقسیم سود و زیان  بین هر دو طرف سرمایه گذار و سرمایه پذیر، به منظور هدایت سرمایه به سمت فعالیت های مفید اقتصادی ، اقدام به استفاده از قراردادهای مالی متنوع مورد تایید اسلام نمود که ثمره آن ایجاد صکوک  می باشد که به «اوراق قرضه اسلامی » نیز نامیده شده است (مساعد و بوتی، 2014). البته این تعبیر از صکوک (اوراق قرضه اسلامی) از طرف خیلی اساتید مالی که نتیجه تحقیقاتشان نشان دهنده وجود اختلافات قابل ملاحظه ای بین این دو نوع ابزار مالی می باشد رد شده است (عاریف  و همکاران، 2013).
در بخش ابزارهای مالی مورد استفاده برای تامین مالی شرکت ها، مثل سایر بخش های اقتصاد، شاهد رقابت شدید و در نتیجه ارائه ابزارهای مدرن و جدید در هر دوره می باشیم که ماندگاری آنها به رفع بهتر نیازهای شرکت کنندگان بازارهای مالی بستگی دارد. و استفاده از هر ابزار مالی منجر به برخی تاثیرات ویژه خود خواهد شد.
فصل حاضر شامل کلیات تحقیق می باشد که مشتمل بر دوازده بخش شامل مقدمه، بیان مسأله تحقیق، اهمیت و ضرورت تحقیق، تعریف عملیاتی واژگان تحقیق، مبانی نظری و پیشینه تحقیق ، مدل تحقیق، اهداف تحقیق، فرضیه های تحقیق، روش شناسی تحقیق، جامعه آماری و نمونه تحقیق، ابزارهای تحقیق و شیوه تحلیل داده ها و قلمرو تحقیق می باشد

v            1-2 بیان مسئله
در مالیه اسلامی، بسته به قراردادی که مبنای تراکنش مالی قرار می گیرد، می توان صکوک مختلفی را تعریف کرد مثل صکوک اجاره که بر مبنای عقد اجاره شکل می گیرد(الشازلی[1] و تریپثی[2]، 2013).
این ابزار مالی اسلامی که ما از آنها به عنوان صکوک یاد می کنیم با وجود اینکه از برخی جهات تفاوت مبنایی با اوراق قرضه[3] داشته ولی از برخی جهات هم دارای شباهت هایی با آن می باشند (عاریف و صفری[4]، 2012) لذا با وجود بازاری بالغ بر 840 میلیارد دلار در سال 2011 –در یازده بازار مالی- در تقسیم بندی اوراق بهادار، بازار به دید یک نوع اوراق قرضه به آن می نگرد (صفری و عاریف، 2013).
با توجه به تئوری پورتفوی مدرن[5]، هر سرمایه گذار باید با تشکیل سبد سرمایه گذاری[6]، تعادل مناسبی را بین دو عامل ریسک و بازده[7] را در سرمایه گذاری های خود ایجاد کند (مارکویتز[8]، 1952) که بازده از محل نوسانات قیمت[9] سهم و سود تقسیمی[10] حاصل می شود و برای ریسک عوامل متعددی را باید به صورت یکپارچه در نظر بگیرد مثل ریسک بازار[11]، ریسک نقد شوندگی[12]و . (ون دونتر[13] و همکاران، 2013: 7).
معامله گران حاضر در بازار سرمایه، از نظر هدف و استراتژی معامله به چهار دسته تقسیم می‌شوند:
الف) ریسک گریزانی که بدنبال ایمن سازی[14] محصول خود در مقابل ریسک های غالبا ناشی از نوسانات قیمتی هستند.
ب) سرمایه گذارانی[15] که با سرمایه گذاری، دنبال حفظ ثروت و یا افزایش آن هستند.
ج) آربیتراژگرها[16] -نوسانگیرها-که دنبال کسب سود با بهره گرفتن از اختلاف قیمت یک محصول در بازار های مختلف بوده و با ریسکی هم مواجه نیستند.
د) سفته بازان[17] که سعی در استفاده از روند های کوتاه مدت بازار دارند و به نقدینگی بازار کمک می کنند ولی بخشی از این افراد که سهامبازان[18] باشند برای بازار مضر می باشند از اطلاعات نهانی شرکت و راه های غیرقانونی برای سود بردن استفاده می کنند (کسلوسکی[19]، 2011) لذا برای فعالان بازار[20] هم نوسانات کوتاه مدت و هم نوسانات بلند مدت حایز اهمیت می باشد.
یکی از عوامل مهمی را که سرمایه گذارن، در تحلیل شرکت ها (برای برآورد ریسک و بازده) در نظر میگیرند، ساختار سرمایه[21] شرکت (بدهی و حقوق صاحبان سهام) می باشد که به همراه به همراه سایر صورت های مالی، اطلاعات مناسبی را برای تجزیه و تحلیل و برآورد ریسک و ارزش ذاتی[22] سهام شرکت، ارائه می دهد (بودی[23] و همکاران، 2011: 627). در مورد اوراق بهادار اسلامی، با وجود اینکه صکوک و اوراق قرضه هر دو ابزار بدهی محسوب می شوند ولی استفاده شرکت از هر کدام از آنها در ساختار مالی خود، می تواند اثر متفاوتی روی ارزش شرکت[24] داشته باشد (عالم[25]، 2013).
هنگام استفاده از انتشار صکوک برای تامین مالی، از آنجایی که این اوراق در ساختار سرمایه شرکت اثر گذاشته، و می توانند منجر به تغییر در عملکرد مالی[26] و ارزش شرکت شده (فوزی[27]، 2013) در نتیجه روی نگرش سهامداران نسبت به ارزش سهم تاثیر خواهند گذاشت که با توجه به مکانیزم عرضه و تقاضا[28] در بازار، ممکن است روی قیمت سهم اثر مثبت یا منفی قابل توجهی داشته باشد.
لذا در این تحقیق به بررسی این مساله پرداخته می شود که: اثر انتشار صکوک بر نوسان قیمت سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس تهران و مالزی، چگونه است؟

v            1- 3 اهمیت و ضرورت تحقیق
با توجه به رشد فزاینده در تعداد ابزارهای مالی، لازم است پیرامون هر یک از آنها تحقیقات لازم صورت بگیرد تا در هنگام تصمیم برای تامین مالی و یا سرمایه گذاری، یک مدیر مالی و یا یک سرمایه گذار بتواند جهت انتخاب بهینه خود، اطلاعات لازم را داشته باشد.

o                1-3-1 اهمیت و ضرورت تحقیق از لحاظ نظری
 

جدید بودن بررسی تاثیر انتشار صکوک بر نوسان قیمت سهام در جهان؛
گسترش ادبیات تحقیق و اطلاعات نظری پیرامون رابطه نوسانات قیمت سهام سهام با اخبار مبنی بر استفاده شرکت از صکوک برای تامین مالی خود.
شناسایی و معرفی اوراق بهادار اسلامی رایج در جمهوری اسلامی ایران.
شناسایی و معرفی اوراق بهادار اسلامی رایج در سایر کشورهای جهان.
 

o                1-3-2 اهمیت و ضرورت تحقیق از لحاظ کاربردی
 

کمک به انتخاب نوع تامین مالی شرکت ها، با توجه به اثری که آن ابزار روی قیمت سهام شرکت خواهد گذاشت.
کمک به کارشناسان مالی و اقتصادی برای تحلیل وضعیت بازار؛
کمک به سرمایه گذاران و مدیران سرمایه گذاری که در بورس های کشورهای اسلامی سرمایه گذاری می کنند.
کمک به شرکت های ایرانی پذیرفته شده در بورسهایی که همزمان از دو سیستم مالی اسلامی و متداول استفاده می‌کنند.
کمک به کاهش غنای ادبیات تحقیق پیرامون اوراق تامین مالی اسلامی.
v            1-4 اهداف تحقیق
 

o                1-4-1 هدف اصلی
 

شناسایی اثر انتشار صکوک بر نوسانات قیمت سهام شرکت های بورسی.
o                1-4-2 اهداف فرعی
 

شناسایی اثر سررسید صکوک بر نوسانات قیمت سهام، هنگام نشر صکوک.
شناسایی اثر بازده تا سررسید اوراق صکوک بر نوسانات قیمت سهام، هنگام نشر صکوک.
شناسایی اثر حجم صکوک منتشر شده بر نوسانات قیمت سهام، هنگام نشر صکوک.
v            1-5 فرضیه‌های تحقیق
 

o                1-5-1 فرضیه اصلی
 

انتشار صکوک بر نوسان قیمت سهام اثر مثبت دارد.
o                1-5-2 فرضیه‌های فرعی
 

زمان سررسید صکوک بر نوسان قیمت سهام هنگام نشر صکوک اثر مثبت دارد.
بازده اوراق بر نوسان قیمت سهام هنگام نشر صکوک اثر مثبت دارد.
حجم انتشار صکوک منتشر شده بر نوسان قیمت سهام هنگام نشر صکوک اثر مثبت دارد.
[1] El Shazly
[2] Tripathy
[3] Bonds
[4] Safari
[5] Modern Portfolio Theory
[6] Portfolio[7] Risk & Return
[8] Markowitz
[9] Price Volatility
[10] Dividend
[11] Market Risk
[12] Liquidity Risk
[13] Vandeventer
[14] Hedging
[15] Investors
[16] Arbitragers
[17] Speculators
[18] Stockjobber (Agiotage)
[19] Koslowski
[20] Market Participants
[21] Capital Structure
[22] Intrinsic Value[23] Bodi
[24] Firm Value
[25] Alam
[26] Financial Performance
[27] Fauzi

ادامه مطلب

موجودیت اسرائیل به رسمیت شناخته شد تا به امروز که به عنوان یکی از مهمترین بحرانهای جهان خصوصا خاورمیانه بوده است که در این باره نیز جنگهای بسیاری رخ داد و انسانهای بیگناه زیادی جان خود را از دست دادند که رنگ حقوق بشری به خود گرفته است و ضرورت نیاز دستیابی به صلح به مراتب نقش پررنگ تری ایفا می کند و از سویی نیز توجه بسیاری را به خود جلب نموده است و در روابط سیاسی ، اقتصادی ، فرهنگی و حقوقی جهان و منطقه را متأثر از خود نموده است . لذا سعی شده است در این رساله که شامل یک مقدمه ، ۴ فصل و نتیجه گیری می باشد با نگاهی حقوقی تشکیل دولت مستقل فلسطینی و موانع بر سر راه آن را مورد بررسی قرار دهیم .

۱-۲ هدف

هدف از نگارش این پایان نامه این است که :

روند سازش و ارائه راهکارها برای ایجاد دولت مستقل فلسطینی
ضرورت تشکیل دولت مستقل فلسطینی بر اساس نقش سازمانهای بین المللی
مشکلات و موانع از جمله : آوارگان ، دیوار حائل ، مسئله مرزها و مشخص نبودن مرزها
که هرکدام را بایستی مورد بررسی قرار داد .

۱-۳ بیان مسئله :

مسئله فلسطین و حق تعیین سرنوشت توسط مردم فلسطین به عنوان یک کشور مستقل که دارای حاکمیت ملی است موضوعی بوده است که نزدیک به یک قرن جامعه جهانی را با چالش مواجه نموده است که در این بین با به وجود آمدن اسرائیل در سرزمین های اشغالی این موضوع را دستخوش حوادث و اتفاقات ناگواری نموده است . در این پژوهش سعی شده است به روند تشکیل دولت مستقل فلسطینی ، مولفه ها ، ابعاد و پیچیدگی ها و مشکلات موجود در آن پرداخت .

۱-۴ سوال های تحقیق :

در این رساله به این سئوال پاسخ داده می شود که در تشکیل دولت مستقل فلسطینی مولفه های منشأ اثر کدامند ؟ ومهمترین رویدادهای تاریخی در بحران فلسطین چه مواردی بوده است ؟ و سازمانهای بین المللی خصوصا سازمان ملل متحد در تشکیل دولت مستقل فلسطینی چه جایگاهی دارد و نقش آن چیست؟

علاوه بر آن موانع و مشکلات تشکیل دولت مستقل فلسطینی کدامند و موانع موجود را شناسایی نمود و آیا امکان یک دولت مستقل فلسطینی با تکیه بر حق تعیین سرنوشت ( به عنوان یکی از قواعد آمره حقوق بین الملل در سالهای اخیر ) وجود دارد ؟

۱-۵ فرضیه های تحقیق :

به نظر می رسد، تشکیل دولت فلسطین سازگار با هنجارهای حقوق بین الملل معاصر بوده و حتی می تواند کلاسیک باشد . در این راستا سازمان های بین المللی از قبیل سازمان ملل متحد نقش ایفا نموده اند.

۱-۶ روش تحقیق :

در این پایان نامه سعی شده است با روش گرد آوری اطلاعات به بررسی سوابق مربوط به گفتگوهای صلح و تأثیر آن بر روند شکل گیری دولت مستقل فلسطینی پرداخته شده است .

۱-۷ مشکلات تحقیق :

یکی از بزرگترین مشکلات دوری از مراکز اطلاعات و همچنین به دلیل آنکه این بحران ماهیتی سیاسی دارد ، تفکیک بین جنبه های حقوقی و سیاسی یکی دیگر از مسائل حساس برای نگارنده بوده است .

۲-۱ تاریخچه فلسطین :

تاکنون مسلمانان ، ایرانیان ، مصریان ، رومی ها ، عثمانیها ، انگلیسی ها ، یهودی ها و سلسله های کوچک و بزرگ دیگری در منطقه فلسطین حکمرانی کرده اند که مدت حکمرانی هر کدام متفاوت بوده و در طول تاریخ فلسطین بارها دست به دست شده است .

۲-۱-۱ ساکنان اولیه سرزمین فلسطین چه کسانی بودند ؟

بررسی مستند تاریخی از سابقه حضور اقوام مختلف در فلسطین از ابتدای تاریخ تا امروز نشان می دهد که قدیمی ترین و اولین ساکنان این سرزمین اجداد مردم مسلمانی بودند که امروز برای بیرون راندن بیگانه از خانه و کاشانه به مبارزه برخاسته اند . برای اثبات این ادعا می بایست اعماق تاریخ را مورد کاوش قرار دهیم تا در یابیم کدام اقوام و یا ملتی و یا کدام آیین اعتقادی برای اولین بار که در این سرزمین حضور پیدا نموده به این حضور استمرار بخشیده اند چرا که حق سیاسی به هر سرزمینی بر اساس اصولی چون حق تقدم تصرف ، طول مدت و تداوم حاکمیت ، ویژگی های نژادی و جمعیت فعلی ان سرزمین تعیین میشود .

اسناد و مطالعات باستان شناسی نشان می دهد که سابقه تاریخی فعلی فلسطین به حدود ۳ هزار سال قبل از میلاد مسیح بر میگردد و برای اولین بار قبایلی از کنعانی های جزیره العرب به این سرزمین کوچ کرده و در انجا ساکن شدند باستان شناسان می گویند: « اسکلت ها و شکل های فسیل های بر جای مانده از ساکنان حدود پنجاه هزار تا بیست هزار قبل در این منطقه به خاندان و تبار سام و حام ( فرزندان نوح پیامبر ) تعلق دارد . این مطلب با شرح کتاب مقدس – شامل عهد عتیق و جدید – که کنعانیان اولین ساکنان فلسطین بودند کاملا مطابقت دارد » .

کنعان پسر حام و حام وسام و یافیت سه برادر بودند که بعد از طوفان نوح باقی مانده و همه افراد بشر از نسل آنها هستند .

بنابراین همان گونه که در تاریخ آمده است کنعانی های عرب اولین مردمانی بودند که در این سرزمین ساکن شدند و نام « ارض کنعان » را بر آن نهادند .

در میان قبایل مهاجر کنعانی ، قبیله « یبوس » که مهم ترین آنان بود ، در محل بیت المقدس فعلی سکنی گزید و به همین دلیل ، در تاریخ یکی از اسامی معروف بیت المقدس به نام « یبوس » ثبت شده است . کنعانیان فرمانروایی داشتند به نام ملک صادق ، از آنجا که این حاکم دوستدار صلح،آرامش ،آبادانی، و تمدن سازی بود ، شهر یبوس به احترام وی ، به تدریج نام « اورسالم » یعنی شهر سالم یا شهر صلح و آرامش به خود گرفت . در کتاب عهد عتیق یهودیان آمده است که « اورسالم » یا یورشالم همان « یبوس » است .[۱]

پس از ورود کنعانی ها به سرزمین فلسطین فعلی ، اقوام دیگری هم به تدریج راهی این سرزمین شدند . آموریان ، حتبان ، حویان ، فلسطی ها و. اقوامی هستند که پیش از عبرانی ها در این سرزمین سکونت داشتند . یهودیان خود را از نژاد عبرانی به حساب آورده و عبرانی ها هم خود را از اولاد حضرت ابراهیم (ع) می دانند . از میان اقوامی که پیش از عبرانی ها در فلسطین زندگی می کردند قوم فلسطی از اهمیت و ویژگی خاصی برخوردار بود و به همین دلیل ، ارض کنعان به فلسطین تغییر نام داد .[۲]

ابرام (حضرت ابراهیم ) و خانواده اش در حالی که ساحل شرقی رودخانه اردن پیش می رفتند ، از رودخانه عبور کردند و وارد کنعان شدند و به شکیم[۳] ( بلاطه جدید ،[۴] در حدود بیست و هفت مایلی شمال اورشلیم ) رسیدند ، و در آنجا در عالم رویا به او الهام شد که سرزمینی که به آن وارد شده و آن را به عنوان موطن تازه خود برگزیده همان سرزمینی است که از پیش در توصیه های خداوند به او و فرزندانش از آن نام برده شده بود . از آنجا او به سوی جنوب حرکت کرد و از میان سرزمین کوهستانی به سمت نقب[۵] پیش رفت و در طی سفر بی شماری را به آیین تازه خود درآورد . در واقع این اقدامی انقلابی و بی سابقه بود ، زیرا مفهوم گرواندن افراد از شرک به ایمان به خدا و حیات مبتنی بر تقوا قبل از ابرام به کلی ناشناخته بود .

ابرام و خانوادش چون از آن سوی رودخانه فرات آمده بودند ، در موطن تازه شان به عبرانیان معروف شدند ، اصطلاحی که معمولا از ریشه ای به نام «آن سو» مأخوذ است ،هر چند هم ریشه بودن این اصطلاح با نام اقوام بیابانگرد habiru یا khabiru ، که بین حدود سال ۲۰۰۰ و قرن یازدهم ق.م در شرق آسیای غربی ظاهر گردیدند ، به هیچ وجه نامحتمل نیست .

پس از اقامتی کوتاه در مصر به سبب قحط سالی در کنعان ، ابرام به نقب بازگشت و سرانجام در دشت ممری [۶]در مجاورت شهری که بعدا به حبرون[۷] معروف شد ساکن گردید . در آنجا مکاشفه ای تجربه کرد که آنچه را از همان آغاز پیشگویی کرده بود تایید می کرد مبنی بر این که رهایی او از اور ناشی از اراده و مشیت خاص خداوند و در راستای غایت مشخصی بود : « پس وی را گفت من هستم یهوه که تو را از اور کلدانیان بیرون آوردم تا این زمین را به ارثیت به تو بخشم » . این وعده بعدا از طریق میثاق خداوند با ابرام که به واسطه آن بنیا نگذار امتی تازه ( امت برگزیده خدا ) گردید ، تأیید شد – امتی که نه برای سلطه جویی بلکه برای پرستش خداوند برگزیده شده بود .

رسالت ابراهیم برای تحقق وعده های خداوند را پس از او فرزندش اسحاق و پس از اسحاق ، یعقوب ادامه دارد و خدا میثاق خود را با هر دوی آنان با همه وعده هایی که در پی داشت ، از نو تجدید کرد . نام یعقوب پس از تجربه اسرار آمیز کشتی گرفتن با فرشته ای ، به اسراییل تغییر یافت واژه ای که به معنای کسی است که « همراه خدا می جنگد » و این نام ، که اساسا فحوای دینی داشت ، سرانجام جانشین نام « عبری » گردید که ذریه امت ابراهیمی به آن معروف بودند .[۸]

به هر حال حضرت ابراهیم (ع) وقتی وارد فلسطین شد ، اورسالم را به عنوان محل اقامت خود انتخاب کرد و باز به همین دلیل ، نام عبری این شهر « یورشالیم » ، « اورشالیم » و یا « اورشلیم » است . پس از مدتی حضرت ابراهیم به دستور خداوند قربانگاه و مکان مقدسی در این شهر ایجاد کرد و آن را « بیت الله » نام نهاد و به حکم همین قداست بود که مسلمانان پس از ورود مسالمت آمیز به آن در سال ۱۵ هجری نام « بیت المقدس» را بر آن نهادند . بدین ترتیب عبرانی ها همچون سایر اقوام مهاجر و بدون آنکه هیچ گونه حاکمیتی بر فلسطین ایجاد کنند ، در این سرزمین ساکن شدند ، تا اینکه به دنبال یک دوره طولانی خشکسالی در فلسطین وبا فراخوان یوسف ، فرزند یعقوب ، که در پی حوادثی در مصر به مقام ریاست رسید بود ، فلسطین را ترک کرده و به مصر مهاجرت کردند . در اینجا بود که جمعیت بنی اسرائیل رو به افزایش نهاد . اما این قوم در دوران پادشاهی رمسس دوم ( فرعون ) در مصر ، به مدت چند دهه تحت تعقیب ، آزار و فشار بیش از حد قرار گرفت .[۹]

در انجیل آمده است ، موسی یهودیان یا بخشی از آنان را به خارج از مصر هدایت نمود تحت فرمان یوشع بن نون « رهبر یهودیان پس از رحلت حضرت موسی » ، یهودیان قبایل و شهرهای کنعان را فتح کردند . با توجه به روایات انجیل می توان تخمین زد که داوود ۱۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح بیت المقدس را فتح کرد و امپراطوری خود را در بیشتر سرزمین کنعان ( شامل قسمتی از اردن ) تأسیس کرد . پس از مرگ سلیمان     ( فرزند داوود ) امپراطوری یهود به دو بخش یعنی یهودیه در جنوب و اسرائیل در شمال تقسیم شد و هر وقت یهودیان در سالهای بعدی به حکمرانی می پرداختند ، بیت المقدس مرکز حاکمیت و عبادت یهودیان باقی میماند و این امر تا زمان قیام یهود ( ۱۳۳ سال پس از میلاد مسیح ) ادامه داشت .

آشورائیان ۷۲۲ یا ۷۲۱ سال پیش از میلاد مسیح اسرائیل و بابلیان ۵۸۶ سال پیش از میلاد مسیح ، یهودیه را فتح کردند . آنها معبد سلیمان در بیت المقدس را ویران کرده و بسیاری از یهودیان را اخراج کردند . ۵۰ سال بعد ، کوروش کبیر ( پادشاه ایران ) بابل را فتح کرد و به تعدادی از یهودیان اجازه داد تا آن شهر را بازسازی کرده و در همانجا زندگی کنند . به هر حال ، تعداد زیادی از یهودیان در بابل باقی مانده و اولین دوران سرگردانی را شکل دادند . پس از تأسیس دولت یا دولت تحت الحمایه یهود ، بابلی ها اخراج شده روابط را با مسئولان آنجا حفظ کردند . [۱۰]

در سال ۳۳۰ قبل از میلاد ، اسکندر مقدونی بر کل خاورمیانه از جمله فلسطین ، سلطه پیدا کرد . با فوت اسکندر ، اختلاف و کشمکش بین فرماندهان وی بر سر حکومت بر فلسطین منجر به تضعیف و تفرقه در حاکمیت این سرزمین شد .[۱۱] حدودا ۲۰۰ سال پیش از میلاد مسیح یکی از ژنرالها سلسله جدیدی را تأسیس نموده و کنترل بیشتر قلمرو فلسطین را بدست آورد . در ابتدا حکمرانان جدید « سلوکی ها » به یهودیان اجازه انجام آئین شان را دادند ولی بعدها یکی از پادشاهان بنام انتیوکوس چهارم ، سعی کرد تا این یهودیت را ممنوع کند . در سال ۱۶۷ پیش از میلاد مسیح ، یهودیان تحت فرمان مکابی ها و با حمایت امپرطوری روم قیام کردند و اختیارات بسیاری را بدست آوردند و بیت المقدس را پایتخت خود کردند . با توجه به اسناد تاریخ نگاران رومی ، وقتی یهودا ( فرزند یعقوب ) با مردم و مجلس سنای روم پیمان دوستی بست ، امپراطوری او نیز در ۱۶۴ سال پیش از میلاد مسیح تحت حمایت رومی ها در آمد[۱۲] یهودیان در سال ۱۴۲ قبل از میلاد ، دست به شورش زدند . اما تلاش آنها برای کسب استقلال چندان دوام نیاورد . [۱۳]

در سال ۶۳ قبل از میلاد مسیح ، فلسطین توسط پمبیوس سردار رومی فتح و اورشلیم به ویرانه تبدیل شد که در دوران حاکمیت رومیان بر اورشلیم حضرت مسیح در بیت اللحم دیده به جهان گشود .[۱۴]رومی ها در ۷۰ سال پس از میلاد مسیح و ۱۳۲ سال پس از میلاد مسیح ، شورشهای یهودیان را سرکوب کرد و در ۱۳۵ سال پس از میلاد مسیح آنها را از بیت المقدس خارج کردند . [۱۵]در خود بیت المقدس از سال ۱۳۵ میلادی تا ۵۰۰ سال بعد از آن فقط ۵۹ نفر یهودی زندگی می کردند .[۱۶]

در همین دوره رومی ها آن منطقه را پلسطینا نامیدند . که این نام از هرودت گرفته شده است . اغلب یهودیانی که به انجام آئین شان ادامه می دادند از فلسطین مهاجرت کرده و یا به زور اخراج شدند و سرانجام دومین دوران سرگردانی آغاز شد و تعدادی از جوامع یهودی در جلیله که در شمالی ترین قسمت فلسطین بود باقی ماندند . تا قرن ۴ پس از میلاد مسیح ، فلسطین تحت فرمان امپراطوری روم شرقی بر آن حکمرانی می کرد . در آن زمان مسیحیت تمام فلسطین را فرا گرفته بود . جمعیتی که شامل یهودیت بود به مسیحیت و الحادیون تبدیل شدند .

ادامه مطلب

جدول 8.2  : مقایسه روش های ارائه بانکداری موبایلی 77
جدول 9.2 : مشخصات نسل های ارتباطی در موبایل 83
جدول 10.2 : مشخصات خوشه های شناسایی شده در پژوهش 99
جدول 11.2 : مشخصات خوشه های شناسایی شده در پژوهش 100
جدول 12.2 : پژوهش های انجام شده در زمینه بخش بندی بانکداری اینترنتی 101
جدول13.2 : خلاصه پژوهش های مرتبط با بخش­بندی مشتریان 103
جدول 14.2: خلاصه انتظارات موثر بر پذیرش و بکارگیری بانکداری موبایلی در جهان 110
جدول 15.2: خلاصه انتظارات موثر بر پذیرش و بکارگیری بانکداری موبایلی در ایران 113
جدول 1.3:  سؤالات مندرج در پرسشنامه و انتظارات مربوطه به تفکیک انتظارات اصلی 121
جدول2.3:  آلفای کرونباخ در حالت کلی و همچنین به تفکیک هر مؤلفه 123
جدول 3.3:  آماده سازی داده های کیفی 124
جدول 1.4 : ویژگی­های جمعیت شناختی مصاحبه شوندگان 131
جدول 2.4:   کدگذاری مصاحبه­ها 132
جدول 3.4: کدگذاری مصاحبه­ها در انتظار  ارائه خدمات اصلی بانکداری موبایلی 134
جدول 4.4:  کدگذاری مصاحبه­ها در انتظار خدمات افزوده بانکداری موبایلی 135
جدول 5.4: کدگذاری مصاحبه­ها در انتظار شرایط تسهیل کننده برای استفاده از بانکداری موبایلی. 136
جدول 6.4:  کدگذاری مصاحبه­ها در انتظار ادراک مفید بودن استفاده از بانکداری موبایلی 137
جدول 7.4:  شاخص توصیفی انتظارات پژوهش 142
جدول8.4:  انتظارات شناسایی شده کاربران بانکداری موبایلی 144
جدول9.4:  گزینه­ها و امتیاز  قابل انتخاب هر یک از سوالات پرسشنامه   144
جدول10.4: نتایج آزمون تی تک نمونه ای جهت بررسی اهمیت انتظارات اصلی در کاربران بانکداری موبایلی 145
جدول11.4: نتایج آزمون  تی تک نمونه ای جهت بررسی اهمیت کلیه انتظارات تفصیلی کاربران بانکداری موبایلی 146
جدول12.4:  نتایج آزمون فریدمن جهت بررسی اولویت انتظارات اصلی پژوهش 149
جدول13.4: نتایج آزمون فریدمن جهت بررسی اولویت کلیه انتظارات تفصیلی در بین کاربران بانکداری موبایلی 150
جدول14.4:  نیمرخ جمعیت شناختی خوشه ها 152
جدول15.4: میانگین و انحراف معیار  انتظارات اصلی در خوشه­ها 155
جدول 16.4:  نتایج آزمون کای اسکور جهت بررسی ارتباط متغیرهای جمعیت شناختی با خوشه­ها 156
جدول17.4:  تحلیل واریانس یک طرفه انتظارات بر مبنای خوشه ها 157
جدول18.4: نتایج آزمون کروسکال- والیس جهت مقایسه اولویت اهمیت انتظارات خدمات اصلی بانکداری موبایلی 159
جدول19.4: نتایج آزمون کروسکال-والیس جهت مقایسه اولویت اهمیت انتظارات  خدمات افزوده بانکداری موبایلی 160
جدول20.4: نتایج آزمون کروسکال-والیس جهت مقایسه اولویت اهمیت انتظارات  شرایط تسهیل کننده استفاده از بانکداری موبایلی. 161
جدول21.4: نتایج آزمون کروسکال-والیس جهت مقایسه اولویت اهمیت انتظارات  ادراک مفید بودن استفاده از بانکداری موبایلی. 162
جدول22.4: نتایج آزمون کروسکال-والیس جهت مقایسه اولویت اهمیت انتظارات تفصیلی  از منظر کاربران بانکداری موبایلی 163
جدول 1.5: اهمیت انتظارات شناسایی شده در بین کاربران بانکداری موبایلی171
جدول 2.5: اولویت انتظارات در بین کاربران بانکداری موبایلی 172
جدول 3.5: نیمرخ تحلیل خوشه­ ای کاربران بانکداری موبایلی 173
جدول 4.5: مقایسه اولویت انتظارات بین خوشه های سه گانه 176

فهرست نمودارها
نمودار 1.1 : تعداد کاربران اینترنت ومشترکین موبایل 6
نمودار 2.1 : تعداد مشترکین تلفن همراه در نقاط مختلف دنیا    6
نمودار 1.2 : گام های بخش بندی بازار از دیدگاه لامب و همکاران، 2011 29
نمودار 2.2: داده کاوی و کشف دانش، غضنفری و همکاران،1387 30
نمودار 3.2 : چرخه بانکداری موبایلی ، جنیدی، 1387 73
نمودار 4.2 : الگو نیات رفتاری  ( Ajzen & Fishbein, 1980). 87
نمودار5.2: الگو پذیرش فناوری دیویس 88
نمودار 6.2:  الگو تعدیل شده پذیرش فناوری (Klopping & Mc Kinney,2004). 89
نمودار7.2: الگو پیکاراینن (انتظارات مؤثر بر پذیرش بانکداری الکترونیکی) (Pikkarainen, et al.,2004). 90
نمودار8.2 : نظریه شناخت اجتماعی (Compeau, et al.,1999) 91
نمودار9.2: الگو انگیزشی (Igbaria, et al.,1996) 92
نمودار 10.2: الگو رفتار برنامه ریزی شده (Shih & Fang , 2004). 93
نمودار11.2 : الگو تجزیه شده رفتار برنامه ریزی شده (Shih & Fang, 2004). 93
نمودار 1.3:  انواع پژوهش های آمیخته با در نظر گرفتن دو عامل توالی زمانی و تأکید بر هر یک از قسمتهای­ کمی یا کیفی (Johnson & Onwuegbuzie, 2004). 118
نمودار 1.4: پراکنش سنی کاربران بانکداری موبایلی در پژوهش 139
نمودار 2.4: پراکنش جنسیت کاربران بانکداری موبایلی در پژوهش 139
نمودار 3.4: پراکنش وضعیت تاهل کاربران بانکداری موبایلی در پژوهش 140
نمودار 4.4: پراکنش تحصیلات کاربران بانکداری موبایلی در پژوهش 141
نمودار 5.4: پراکنش شغلی کاربران بانکداری موبایلی در پژوهش 141
شکل6.4:  نمودار توزیع انتظارات اصلی پژوهش در بین کاربران بانکداری موبایلی 143
نمودار 7.4:  موقعیت خوشه­ها در بین انتظارات اصلی کاربران بانکداری موبایلی 158

فصل اول
کلیات تحقیق
مقدمه
نظام بانکی یکی از مهمترین اجزای اقتصاد کشور به حساب آمده و جریان حیاتی پول را در آن به گردش در می آورد. از طرفی امروزه توسعه روز افزون و شگفت آور فناوری اطلاعات در تمامی ابعاد زندگی به خصوص در زمینه های تجارت و بانکداری تاثیر گذار بوده و نظام بانکی در دنیا به منظور ارائه خدمات با کیفیت مطلوب و هماهنگ با نیاز حال حاضر جامعه با بهره گرفتن از فناوری اطلاعات اقداماتی جهت مدرن سازی بانک­ها بعمل آورده است. یکی از مهمترین ابزارهای تجارت و بانکداری الکترونیک، بانکداری از طریق موبایل است. که امروزه توانسته نقش به سزایی در تسهیل فرایند پرداخت الکترونیکی برای مشتریان از یک طرف، و تجهیز منابع گسترده برای بانک­ها از طرف دیگر داشته باشد. از این رو با توجه به اهمیت بسیار بالای بانکداری موبایلی هدف از این پژوهش شناسایی انتظارات کاربران بانکداری موبایلی و بخش­بندی کاربران بر اساس انتظارات شناخته شده است. مشتریان برحسب تمایلات بطور گسترده متفاوت هستند، مشتریان ممکن است از محصولات و خدمات و یا آنچه که در بازار ارائه میشود منافع مختلفی را طلب کنند. بخش بندی مشتریان ناهمگون به زیر گروه های همگون براساس ویژگی های مشابه، بازاریابان را برای شناسایی تفاوتها و تشابه هات میان هر گروه مشتری توانا می سازد.  پژوهشگران بازاریابی متعددی بیان می کنند که بخش بندی براساس منافع مورد انتظار یک ابزار قدرتمند برای بخش بندی براساس منافع مورد انتظار یک گروه بندی مشتریان ناهمگون است.

 
1.1-­  بیان موضوع و مساله پژوهش
روند رو به رشد توسعه فناوری در دنیای امروز موجب به وجود آمدن فضایی رقابتی برای ارائه خدمات از سوی ارگانها و سازما نهای متنوع شده است که حوزه بانکداری کشور را هم تحت تأثیر قرار داده و تمام بانکها در پی ورود به این عرصه پر فراز و نشیب فناوری های نوین هستند. بعد ازگذشت مدتی نه چندان طولانی از شکل گیری نسبی پرداختهای الکترونیکی حالا نوبت به پرداخت توسط سیستم های موبایل رسیده تا بتوانند به عنوان دستاوردی برای کشور، در قبال توسعه روزافزون فناوری ها و خدمات مرتبط با فناوری کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته دیگر عرض اندام کنند.
امروزه به کمک فناوری های جدید، مرز های قدیمی دنیا کم رنگ شده و فرصت های جدیدی ایجاد شده اند. یکی از عرصه هایی که به دلیل ارائه نوآوری های جدید در آن انقلابی به  پا شده حوزه تجارت است. در حال حاضر تجارت الکترونیک به شدت مورد توجه بانک ها، بازرگانان، موسسات و اشخاص قرار گرفته  است و  با رشد سریع فناوری اطلاعات و ارتباطات، بانکداری الکترونیک نقش محوری و مهمی در حوزه پرداخت الکترونیک پیدا کرده است. خدمات الکترونیکی به عنوان یک خدمت اطلاعات تعاملی معنی شده است، مکانیسمی برای شرک ها ارائه می کنند تا ارائه خدمات شان را متمایز کنند و مزیت رقابتی ایجاد کنند و شامل انواع خدمات مانند ( انواع پرداخت های اینترنتی، دستگاه های خودپرداز، اینترنت بانک و بانکداری موبایلی و. ) می شود که هر یک به اندازه خود سهم زیادی را در رونق بخشیدن به کسب و کار ها و مخصوصا بانک ها بر عهده دارند. با توجه به اینکه بانکداری اینترنتی یکی از مهم ترین زیر مجموعه های بانکداری الکترونیکی است در این سال ها طرفداران زیادی پیدا کرده است و در صنایع خدمات به طور عمومی و در صنعت بانکداری به طور خاص، اینترنت به عنوان ابزار بهبود ارائه خدمات بررسی شده و مورد استفاده قرار گرفته است.  اینترنت بانک در واقع شعبه مجازی و بیست و چهار ساعته یک بانک محسوب می شود که به مشتری امکان می دهد فارغ از قید زمان و مکان اقدام به تراکنش مالی کند. در چند سال اخیر و با توسعه اینترنت و فناوری های مبتنی بر وب تلاش های زیادی از سوی بانکها برای راه اندازی و توسعه وب سایت های اینترنتی صورت گرفته است تا بتوانند نظر مشتریان را به سوی خود جلب کنند  ( وب سایت ماهنامه تحلیل گران عصر اطلاعات، 1390).
یکی دیگر از مصادیق بانکداری الکترونیکی، بانکداری موبایلی یا موبایل بانکینگ است که بحث های زیادی در مورد آن هر روز به گوش می رسد.  بانکداری موبایلی یا همان (Mobile Banking) سامانه‌ای است که از طریق تلفن همراه می‌توان عملیات بانکی خود را انجام داد. در این سامانه با نصب یک نرم‌افزار روی گوشی تلفن همراه بدون مراجعه به بانک و در هر ساعتی از شبانه روز می‌توان عملیاتی از قبیل چک کردن مانده حساب شخصی، مشاهده چند مبادله مالی آخر که بر روی حساب خود مشتری انجام شده است، درخواست صورتحساب، دستور انتقال پول از یک حساب مشتری به حساب‌های دیگر او، درخواست دسته چک، ارسال پیام‌های کوتاه از طرف بانک به مشتری، تغییر گذر واژه و امکان انتقال وجه به یک کاربر دیگر را انجام داد. بانکداری موبایلی می تواند از طریق 1. اس ام اس بانکینگ ( که شامل پیام های یک طرفه و دو طرفه می شود) و 2. اشتراک دیتا ( با تنظیم گوشی تلفن و استفاده از کارت های اینترنتی که به جی اس ام معروف است و یا از طریق (جی پی آر اس) که به طور دائم به اینترنت متصل است و فقط در زمان دریافت و ارسال داده باید مبلغی هزینه بپردازد) اجرا شود. با توجه به این موارد یکی از مزیت های اصلی بانکداری از طریق موبایل همواره در دسترس بودن آن است. که یکی از فعالان عرصه تجارت الکترونیکی بیان می کند که انجام کار های بانکی از طریق موبایل قابل اجرایی تر از اینترنت خواهد بود زیرا در زیر ساخت های اینترنتی بسیار مشکل داریم و ضریب نفوذ و امنیت اطلاعات در موبایل بسیار بالا تر است (وب سایت ماهنامه تجارت الکترونیک و رایانه).
موبایل،  سراسر جهان را در دسترس بسیاری از کاربرد های بالقوه قرار می دهد که فراتر از فعالیت های ارتباطی معمولی هستند و موبایل ها که داده های آماده  و متصل به شبکه های ارتباطی دیجیتالی هستند به هموار کردن راه برای تجارت از طریق موبایل کمک می کنند، درست مانند مرور گر های وب و اینترنت که مسیر را برای تجارت الکترونیک باز می کنند. پژوهش ها قبلی نشان می دهد که کاربران اینترنت برای فناوری های جدید شرایط  بهتری دارند. در حدود 34 درصد از کاربران اینترنت در آمریکا از طریق موبایل یا دستگاه های بی سیم به اینترنت دسترسی دارند(Pew Internet & American Life Project, 2007))  اگر چه پژوهش ها قبلی نشان می دهد که کاربران اینترنت به خدمات موبایل علاقه مندند. در حالی که اینترنت می تواند از طریق کامپیوتر شخصی، موبایل، یا تلویزیون های دیجیتالی در دسترس باشد ،  انتظارات متعددی می تواند تعیین کند که آیا مصرف کننده دسترسی به خدمات اینترنتی از طریق موبایل را ترجیح می دهد یا خیر؟در مقایسه با خدمات  اینترنتی ، خدمات موبایل نقاط قوتی در ارائه سفارشی، رابطه مداری، به موقع بودن، و خدمات خاص محل دارند. به گزارش مجله تجارت الکترونیک بانکداری موبایلی در تمام دنیا رایج است. دلایل استفاده از آن ممکن است از کشوری به کشور دیگر متفاوت باشند. مثلا در اروپا به دلیل نفوذ بسیار بالای تلفن‌های همراه از آن استفاده می‌شود. ( حداقل 80 درصد مشتریان از نسل سوم یا ((3G  استفاده می‌کنند).در کشورهای آسیایی مثل هند، بنگلادش، چین، اندونزی، کره و فیلیپین(که دارای تکنولوژی  3G یا نسل سوم هستند) زیرساخت موبایل بهتر از زیرساخت خط ثابت است.دسترسی به بانکداری موبایلی با هزینه‌ای مناسب برای مردم امکانپذیر است. چون بدین وسیله دیگر نیاز به کامپیوتری که متصل به اینترنت باشد ندارند. موفقیت بانکداری موبایلی در کشورهای امریکای لاتین مثل پاراگوئه، برزیل، اروگوئه، ونزوئلا، کلمبیا، آرژانتین، گواتمالا و مکزیک نیز به همین دلیل است (matma, 1390).
آمار نشان می‌دهند که مردم آسیا و آفریقا بیشتر از بقیه نقاط جهان برای امور بانکی خود از خدمات بانکداری موبایلی استفاده می‌کنند. اسم هریک از فناوری‌های نوین که می‌آید، معمولا همه ما به سرعت یاد جهان توسعه‌یافته می‌افتیم. یعنی تصور رایج آن است که جهان‌اولی‌ها مشتریان حتمی و اولیه فناوری‌های نوین هستند. اما در این میان استثناهایی هم وجود دارد. بانکداری موبایلی یا بانکداری با بهره گرفتن از تلفن همراه یکی از این استثناهاست. نتایج یک نظرسنجی که چندی پیش در سایت خبری مالزیا کینی منتشر شده بود، نشان می‌دهد که آسیایی‌ها بیشتر از مردم دیگر نقاط جهان برای خرید اینترنتی و امور بانکی از تلفن همراه استفاده می‌کنند. براساس این نظر سنجی چهارکشور آسیایی کره جنوبی، سنگاپور، هنگ‌کنگ و مالزی در صدر استفاده‌کنندگان تلفن همراه برای عملیات بانکی قرار دارند: 38.5 درصد از کاربران در کره جنوبی،  36.2 درصد در سنگاپور ، 30 درصد در هنگ کنگ، 25.4  درصد در مالزی از تلفن همراه خود برای انجام امور بانکی و خرید اینترنتی استفاده می‌کنند .کشورهای اسپانیا، چین، آمریکا، برزیل، انگلیس، سوئد در این رده بندی پس از این چهار کشور آسیایی، قرار دارند. البته این فقط نتایج نظرسنجی یک سایت خبری است و دلیلی بر عدم محبوبیت Mbanking  در

ادامه مطلب