مطالعات انجام شده بیشتر در مورد گروه خاصی از سهامداران  انجام شده که در زیر به قسمتی از آنها می پردازیم:

مطالعات الیاس الیاسیانی و جینگی جیانی [۱]  به وجود رابطه ای بین ثبات مالکان حقوقی و عملکرد مالی شرکت ( بازده دارایی ها )  پی بردند که هر چه ثبات در بین این گروه از مالکان بیشتر باشد باعث افزایش عملکرد مالی ( بازده دارایی ها ) می شود ،آنها وقتی سرمایه گذاران حقوقی(نهادی ) را به دو گروه حساس و غیر حساس تقسیم کردند پی بردند که سهامداران با ثبات هر گروه تاثیر مثبتی روی عملکرد شرکت دارند در گروه اول این تاثیر نسبت به گروه اول بیشتر بود .

از طرفی این گروه به همراه کونیه ایکس [۲]  در تحقیقی دیگر به وجود رابطه ای مثبت بین ثبات مالکیت سهامداران  حقوقی (شرکتی) و هزینه بدهی پی برده اند، چراکه این به نظر منطقی می رسد که سرمایه گذاران حقوقی بلند مدت در موقعیت خوبی برای یاد گیری درباره شرکتهایی که مالک آنها هستند، قرار دارند.هم چنین آنها یک انگیزه قوی برای نظارت دارند که می توانند منافع بیشتری از آن کسب می کنند علاوه بر این با پشتیبانی سرمایه گذاران حقوقی(نهادی)می توانند مدیران را از رفتار خودخواهانه باز دارند و تمرکز روی عملکرد شرکت را افزایش دهد .

مک کونل و سرواس [۳] ۱۹۹۰ ، یک رابطه مثبت مهمی بین کیوی توبین و سهم مالکیت پیدا کردند ووید که، ۲۰۰۲ پیدا کرد که کیوی توبین بطور مثبت (منفی) با سهم مالکیت وجوه بازنشستگی خصوصی (عمومی) مرتبط است.

کورنت و دیگران [۴]  در سال ۲۰۰۷ سرمایه گذاران حقوقی را به دو گروه حساس و غیر حساس تقسیم کردند که آنها نشان دادند که برای یک نمونه ۱۰۰ تایی از شرکت ها یک رابطه مهمی بین بازده جریان نقدی شرکت از یک طرف و  نسبت سهامداری و تعداد سرمایه گذاران حقوقی فعال از طرف دیگر وجود دارد.

بوشی [۵] ۱۹۹۸-۲۰۰۱ مستند کرد که مالکیت شرکت توسط سرمایه گذاران حقوقی با چرخه پرتفوی بالا ارتباط مثبتی با هدف های کوتاه مدت مورد انتظار شرکت دارد و احتمالاً مدیریت هزینه تحقیق و توسعه (R&D) را برای دستیابی به هدف های سود کوتاه مدت کاهش دهد.

مطالعات موجود روی تاثیرات مالکیت حقوقی (نهادی) روی ارزش شرکت و ارزش اوراق داران ، بطور عمومی روی میزان درصدی از سهامی که در دست سرمایه گذاران حقوقی است تمرکز دارد. بطور مشابه بوژراج و سنگوپتا [۶]  ۲۰۰۳ ،ارتباطی بین مکانیسم های حاکمیت شرکتی و و نرخ بالای اوراق و هزینه انتشار اوراق جدید پیدا کردند مکانیسم های حاکمیت شرکتی می توانند خطر کوتاهی را توسط حذف هزینه های نمایندگی و نظارت بر عملکرد مدیریت  نشان دادند که شرکت های با سهم مالکیت حقوقی بازده زیاد و نرخ کم هزینه  روی اوراق منتشرشده جدید دارند.

شلیفر و ویشنی [۷]  ۱۹۹۷  مشاهده کردند که سهامداران با حق کنترل ، دقیقاً منافع خصوصی را از شرکت جستجو می کنند یا بطور عمومی تر شرکت های با مالکان غیرجداگانه همانند خانواده ها ممکن است به دنبال حداکثرسازی منفعت باشند بدلیل اینکه آنها قادر به جداسازی ترجیحات مالی خودشان با مالکان خارجی نیستند.

دمستنز و لن [۸] متوجه شدند که ترکیب مالکیت و کنترل می تواند مفید باشد بطوریکه سهامداران بزرگ می توانند در جهت کاهش اختیارات مدیریت عمل کنند.

[۱]. Elyas elyasyani & Jingi jiani

[۲]. Connie X

[۳]. Mac connel & Servas,1990

[۴]. Cornet & et al,2007

[۵]. Bushee,1998-2001

[۶]. Bhojruj & Sengupta,2003

[۷]. Schleifer & Vishny,1997

[۸]. Demsetz & lehn

سوالات یا اهداف پایان نامه :

استین [۱]  ۱۹۵۹  و ۱۹۸۸ نشان می دهد که چطور حضور سهامداران با سرمایه گذاری نسبتاً بلندمدت می تواند باعث کاهش اشتیاق برای تصمیمات سرمایه گذاری خود خواهانه توسط مدیران شود.

فاما و جنسون [۲]  (۱۹۸۵) نشان می دهند که سهامداران غیر متنوع (متمرکز) می توانند قوانین تصمیماتی متفاوتی را متناسب با سهامداران ریز بکارگیرند. مکانیسم های حاکمیتی می تواند ریسک قصور(کوتاهی) را بوسیله کاهش دادن هزینه های نمایندگی و نظارت بر عملکرد مدیریت و کاهش اطلاعات نامتقارن بین شرکت و قرض دهندگان ، کاهش دهد.آنها پیدا کردند که شرکتهایی که مالکیت حقوقی بزرگتری دارند و کنترل خارجی قوی تری روی هیئت مدیره دارند از نرخ بالاتر و بازده کمتر روی اوراق های جدید انتشاریافته لذت می برند. با وجود این مالکیت حقوقی متمرکز یک تاثیر معکوس روی بازده و نرخ دارد.

اشلیفر و ویشنی (۱۹۹۶) بحث می کنند که سهامداران حقوقی بطور ذاتی مشتاق به نظارت عملکرد شرکت هستند چراکه آنها منافع زیادی از نظارت می برند و از قدرت رأی بزرگتری که به آنها اجازه می دهد که فعالیت ها را اصلاح کنند لذت می برند.

۱۱-۲ تحقیقات انجام شده در داخل ایران

در مورد تحقیقات انجام شده در داخل ایران متأسفانه تحقیقاتی در زمینه بررسی ثبات سهامداران مطلبی یافت نشد . به نظر می رسد تاکنون در این زمینه هیچ تحقیقی صورت نگرفته است . اما از لحاظ ارتباط و تشابه نوع و ماهیت موضوع تحقیق که یکی از شاخه های حاکمیت شرکتی می باشد تحقیقات متشابهی را که روی مالکیت و سهامداران صورت گرفته است ارائه می گردد .

مظلومی ، ۱۳۸۲ ، تعامل بین گونه های مختلف مالکیت و تاثیر آن بر عملکرد مالی سازمان را بررسی کرده است که گسترده وسیع تری از مالکیت را دربر گرفته و در واقع مالکیت سهامداران را به سرمایه گذاران نهادی ( شامل : شرکت های بیمه ، صندوق بازنشستگی و سازمان تامیت اجتماعی وسایر نهادهای سرمایه گذاری) اختصاص داده است. دوره زمانی تحقیق ۱۳۵۷ الی ۱۳۷۹ بود.در این تحقیق نسبت مالکیت هریک از گروه های فوق از کل سهام ، متغیر مستقل را تشکیل می دهد و متغیر وابسته تحقیق عملکرد شرکت است که با معیارهای ROE ، نسبت ارزش بازار حقوق صاحبان سهام به ارزش دفتری آن [۳]   ، P/E ، ROA ،و Q توبین سنجیده شده است.

از یافته های این تحقیق می توان دریافت که مالکیت سرمایه گذاران نهادی ، به ویژه زمانی که در دوره سهامداران عمده شرکت قرار می گیرند این فرصت را فراهم می آورند که هزینه های نمایندگی کاهش یابند. در نتیجه ساختار مالکیت شرکت ( به معنای تمرکز و تنوع آن) قادر است بخشی از نوسانات در عملکرد مالی شرکت را توضیح دهد.

در این رساله وجود رابطه ای مثبت میان سهم مالکانه سرمایه گذاران نهادی با عملکرد مالی شرکت نشان داده شده است.البته قابل ذکر است که میان پنج سنجه معرف عملکرد مالی شرکت این تاثیر مثبت و معنادار فقط برای نسبت ROA قابل مشاهده است.

نوروش و ابراهیمی کردلر ، ۱۳۸۴ ، نقش سرمایه گذاران شرکتی در کاهش تقارن اطلاعاتی در بورس اوراق بهادار تهران را مورد بررسی قرار دادند.در این پژوهش ، شرکت های سرمایه گذاری و سایر موسسات تجاری به عنوان سرمایه گذاران شرکتی تعریف شدند.

یافته های این تحقیق نشان داد که شرکتهای با درصد بالای سهامداران شرکتی ، نسبت به شرکت های با درصد پایین سرمایه گذاران شرکتی ، اطلاعات بیشتری در رابطه با سودهای آتی را گزارش کرده اند و در نتیجه عدم تقارن اطلاعاتی بیشتری در شرکت های با مالکیت شرکتی کمتر مشاهده شده است (نوروش و ابراهیمی کردلر، ۱۳۸۴ ، ص ۱۲۴ و۹۷ )^۱.

احمدوند، ۱۳۸۵ ، تاثیر مالکیت بر عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران را بررسی کرد.در این تحقیق تاثیر ساختار مالکیت را از دو دیدگاه تعداد سهامداران عمده و نوع مالکیت آنها بر عملکرد شرکت مورد توجه قرار داد.معیارهای عملکرد ضریب P/E  و نسبت های ROE در نظر گرفته شد، ضمن اینکه مولفه صنعت نیز در مدل تحقیق گنجانده شد. دوره زمانی آن ۱۳۸۳-۱۳۷۹ بود.نتایج تحلیل آماری نشان می دهد که بازده حقوق صاحبان سهام شرکت ها تحت تاثیر عامل صنعت می باشد، اما صنایع مورد مطالعه از نظر شاخص P/E تفاوت معناداری با یکدیگر نداشتند.همچنین نتایج تحقیق نشان می دهد که :

[۱]. Stein,1951,1988

[۲]. Fama & Jenson,1985

[۳]. MBR

سوالات یا اهداف پایان نامه :

روش تحقیق مجموعه ای از قواعد ، ابزار و راه های معتبر ( قابل اطمینان ) و نظام یافته برای بررسی واقعیتها ، کشف مجهولات و دستیابی به راه حل مشکلات است ( خاکی ، ۱۳۸۶ ، ص ۲۰۱ )^۱.

این تحقیق از نظر طبقه بندی بر مبنای هدف از نوع تحقیق کاربردی است . هدف تحقیق کاربردی توسعه دانش کاربردی در یک زمینه خاص است .هم چنین تحقیقات کاربردی به سمت کاربرد عملی دانش هدایت می شود، همچنین تحقیق حاضر ، از لحاظ طبقه بندی بر مبنای روش و ماهیت جزء تحقیقات هبستگی است .در تحقیق همبستگی هدف اصلی آن است که مشخص شود که آیا رابطه ای بین دو یا چند متغیر کمی وجود دارد و اگر این رابطه وجود دارد اندازه واحد آن چقدر است . این روش پژوهش صرفاً درجات همبستگی و روابط بین متغیرها را بررسی می کند و هنگامی بکار می رود که تعداد متغیر های بازیگر در موقعیت مورد آزمایش زیاد باشد ؛ از طرف دیگر در این روش الزاماً روابط علی و معلولی شناسایی نمی شود بلکه هدف آن ، این است که مشخص شود کدام متغیر با کدام متغیر دیگر بطور نسبی در جهت مثبت یا منفی همگام است.

 ۳-۳ جامعه مطالعاتی تحقیق

جامعه بزرگترین مجموعه از موجودات است که در یک زمان معین مطلوب ما قرار می گیرد  تحقیق علمی با هدف شناخت یک پدیده در یک جامعه آماری انجام می شود.

به این دلیل موضوع تحقیق ممکن است متوجه صفات و ویژگی ها، کارکردها و متغیرهای آن باشد یا اینکه روابط بین متغیرها، صفات، کنش و واکنش و عوامل تأثیرگذار در جامعه را مورد مطالعه قرار دهد. مجموعه واحدهایی که حداقل در یک صفت مشترک باشند یک جامعه آماری را مشخص می سازند و معمولاً آن را با N نمایش می دهند (خاکی، ۱۳۸۲، ۲۷۳)^۱.

کلیه شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران ، جامعه آماری تحقیق حاضر را تشکیل می دهند و فرضیه های مورد نظر در رابطه با این جامعه آماری مورد مطالعه و آزمون قرار خواهد گرفت . بعلت گستردگی حجم جامعه آماری و وجود برخی ناهماهنگی ها میان اعضا جامعه ، شرایط زیر برای انتخاب نمونه اماری قرار داده شده واز این رو نمونه به روش حذف سیستماتیک انتخاب شد . شرایط یاد شده عبارتند از  :

۱ . شرکتها قبل از سال ۱۳۸۰ در بورس اوراق بهدار تهران پذیرفته شده باشند .

۲ . پایان سال مالی شرکتها پایان اسفند ماه باشد .

۳ . از جمله شرکتهای سرمایه گذاری نباشند  .

۴ . اطلاعات مورد نیاز شرکتها ، به ویژه یادداشتهای همراه صورتهای مالی به منظور استخراج داده ها ی مورد نیاز در دسترس باشد .

از میان شرکتهای پذیرفته شده در بورس تعداد ۵۰  شرکت طبق شرایط اعلام شده در بالا به عنوان نمونه جهت تحقیق مذکور انتخاب گردیده اند.

سوالات یا اهداف پایان نامه :

-۳  روش های جمع آوری و منابع داده های تحقیق

مرحلۀ گردآوری اطلاعات آغاز فرایندی است که طی آن محقق یافته های میدانی و کتابخانه ای را گردآوری می کند و به روش استقرایی به فشرده سازی آنها از طریق طبقه بندی و سپس تجزیه و تحلیل می پردازد .

برای جمع آوری داده ها و اطلاعات مورد نیاز در این تحقیق از روش کتابخانه ای استفاده شده است.دراین تحقیق روش گردآوری اطلاعات مربوط به مبانی نظری ،ادبیات تحقیق  و سوابق موضوع تحقیق، روش کتابخانه ای، شامل کتب ومقالات مختلف ونشریات  تخصصی  فارسی ولاتین می باشد .

ابزارجمع آوری اطلاعات تحقیق، اسناد کاوی، بانکهای اطلاعاتی و مشاهده می باشد . که داده های مورد نیازدرصورتهای مالی حسابرسی شده و یادداشتهای همراه آنها می باشد که از نرم افزارهای ره آورد نوین و تدبیر پرداز و همچنین آرشیو سایت بورس اوراق بهاداراستخراج شده است.

روایی بدین معناست که روش یا ابزاربه کار رفته تا چه حدی قادر است خصوصیت مورد نظر را درست اندازه گیری کند.تعیین کننده ترین مسئله در ابزار اندازه گیری، روایی آن است . بنابراین ابزار اندازه گیری در صورتی دارای روایی است که آنچه را که مورد نظر است به دقت اندازه گیری کند. اندازه هایی که برای هر یک از شاخص ها استخراج شده است بااستفاده از فرمول هایی به دست آمده است که این فرمول ها به عنوان وسیله و روش های استاندارد برای اندازه گیری آن شاخص پذیرفته شده است واین مقیاس ها همان چیزی رامی سنجد که نشان دهنده مقدار آن شاخص است.درنتیجه ابزارهای اندازه گیری متغیرها دارای روایی لازم وکافی ارزیابی می گردد.

اعتباربا دقت و تکرارپذیری سروکار دارد.داشتن سطح مناسبی از اعتبار،شرط لازم واولیه روایی است.منظوراز پایایی(اعتبار)این است که زمانیکه یک وسیله اندازه گیری برای سنجش متغیر وصفتی به کار می رود،اگردر شرایط مشابه در زمان یا مکان دیگری نیز مورد استفاده قرار گیرد،نتایج مشابهی از آن حاصل شود. با توجه به اینکه اطلاعات آماری  و داده های مربوط به شاخص ها از نرم افزارهای ره آورد نوین و تدبیر پرداز استخراج گردیده است و اطلاعات این نرم افزارها توسط سازمان بورس اوراق بهادار تهران از روی صورتهای حسابرسی شده توسط حسابرسان مستقل میباشد و به صورت اسناد و مدارک ثبت شده است، بنابراین داده ها،دارای اعتبار، ارزیابی می گردد. پس متغیرهای تحقیق دارای اعتبار و روایی کافی می باشند.

۱۰-۳  روش تجزیه وتحلیل داده ها

۱-۱۰-۳  تحلیل همبستگی

همبستگی نمایشگر درجه ارتباط بین دو متغیر میباشد. مقدار این کمیت ، نشان دهنده چگونگی برازش معادله ای خطی یا نا خطی که ارتباط بین متغیر ها را توجیه می کند است . بدین معنی تحلیل همبستگی ابزاری است که به وسیله ی آن می توان درجه ای که یک متغیر به متغیر دیگری از نظر خطی مرتبط است را اندازه گیری نمود .

عموماً همبستگی را با تحلیل رگرسیون به کار می برند و در آن معیارهای ضریب همبستگی ، ضریب تعیین و آزمون معنی دار بودن r مورد بحث قرار می گیرد که به صورت زیر بیان گردیده است :

۱-۱-۱۰-۳  ضریب همبستگی

ضریب همبستگی بهترین معیار تشخیص وجود همبستگی یا عدم آن و حتی نوع ، جهت و میزان همبستگی خطی است و آن یک معیار عددی است که رابطه ترتیبی دارد اما ویژگی نسبتی برای آن برقرار نیست . به عنوان مثال وقتی ذکر می شود که همبستگی بین دو متغیر Y و X ، ۶/۰ و بین Z و X 3/0 باشد به این معنا نیست که همبستگی Y و X دو برابر قوی تر از همبستگی Z و X است .

اگر همبستگی فقط بین دو متغیر باشد آن را همبستگی ساده گویند و اگر بین بیش از دو متغیر باشد به همبستگی چند گانه معروف است .

برای تعیین نوع رابطه بین دو متغیر ابتدا باید میزان وابستگی آن ها را اندازه گرفت . اولین مرحله در بررسی این رابطه ، رسم نمودار تغییرات  مقادیر این دو متغیر در ارتباط با یکدیگر است که به نمودار پراکنش یا دیاگرام معروف است . برای رسم این نمودار ، ساختار مشاهدات باید به صورت زوج مرتب هایی از مقادیر دو متغیر باشد . هر چند پراکندگی نقاط در نمودار پراکنش بیشتر باشد ، پیوند بین متغیرها ضعیف است .

رسم نمودار به تنهایی رابطه بین متغیرها را معین نمی کند . لذا برای محاسبه ی قدرت رابطه به معیار عددی نیازمندیم که آن را ضریب همبستگی خطی نامند . معیار عددی این پیوند هنگامی که رابطه ی بین دو متغیر خطی فرض شود ، ضریب همبستگی نمونه ای یا پیرسون نام دارد . این ضریب زمانی معتبر است که داده ها کمی و توزیع شان تقریباً نرمال باشد و به صورت زیر محاسبه می گردد.

سوالات یا اهداف پایان نامه :

چکیده:

این تحقیق به بررسی ارزیابی رابطه محافظه کاری در حسابداری و هزینه سرمایه  در شرکتهای پذیرفته شده در بورس می پردازد . محافظه کاری بر مبنای دو معیار عدم تقارن زمانی سودکه معیار سود و زیانی و ارزش بازار به ارزش دفتری سهام که  معیار  ترازنامه ای است  مورد اندازه گیری قرار می گیرد . لذا در این تحقیق رابطه هزینه سرمایه با محافظه کاری بر مبنای این دو معیار سنجیده می شود .

با بهره گرفتن از اطلاعات صورتهای مالی و قیمت های سهام ۸۶ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۷ و با بهره گیری از روش تجزیه و تحلیل رگرسیون خطی چند متغیره، به کمک نرم افزار SPSS ، نتایج تحقیق نشان داد که بین هزینه سرمایه بر اساس پرتفوی شرکت ها و محافظه کاری بر مبنای عدم تقارن زمانی سود  رابطه منفی وجود دارد . همچنین نتایج این تحقیق نشان داد بین هزینه سرمایه و محافظه کاری بر مبنای نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری  سهام رابطه مثبت معنی داری وجود دارد .

علت واکنش متفاوت هزینه سرمایه نسبت به دو معیار محافظه کاری ناشی از تفاوت در ساختار این دو معیار است . چرا که معیار عدم تقارن زمانی سود یک معیار سود و زیانی است در حالیکه نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری یک معیار ترازنامه ای است .

سوالات یا اهداف پایان نامه :

آیا بین محافظه کاری در حسابداری و هزینه سرمایه رابطه ای وجود دارد ؟

البته از آنجا که محافظه کاری با دو معیار عدم تقارن زمانی سود۴ و نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری سنجیده می شود، سئوال فوق را می توان در قالب دو سئوال زیر بیان نمود :

سئوال اول : آیا بین هزینه سرمایه و محافظه کاری بر مبنای معیار عدم تقارن زمانی سود رابطه منفی وجود دارد ؟