واحد علوم و تحقیقات شاهرود
دانشکده علوم انسانی، گروه روانشناسی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A.)

گرایش : “بالینی”
عنوان :
بررسی  اثر بخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر استرس شغلی کارکنان شرکت بهینه سازی مصرف سوخت
تابستان 1394

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی شود
(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

فهرست مطالب
عنوان                                                                                                                                      صفحه
چکیده 1
فصل اول : کلیات پژوهش
1-1- مقدمه. 3
1-2- بیان مسئله. 5
1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش 10
1-4- اهداف پژوهش 12
1-4-1- هدف اصلی. 12
1-4-2- اهداف فرعی. 12
1-5- فرضیه های پژوهش 12
1-5-1- فرضیه اصلی. 12
1-5-2- فرضیه های فرعی. 12
1-6-  متغیرهای پژوهش 13
1-6-1- شناخت درمانی. 13
1-6-2- ذهن اگاهی. 13
1-6-3- استرس شغلی. 13
فصل دوم : ادبیات و پیشینه پژوهش
2-1- شناخت درمانی. 15
2-1-1- درآمدی بر شناخت درمانی. 15
2-1-2- انواع درمان از طریق  شناخت درمانی. 17
2-1-3- روش های شناخت درمانی. 18
2-2- ذهن آگاهی. 25
2-2-1- درآمدی بر ذهن آگاهی. 25
2-2-2- خصوصیات ذهن آگاهی. 26
2-2-3- عناصر ذهن آگاهی. 30
2-2-4- تئوری های ذهن آگاهی. 33
2-3- استرس شغلی. 39
2-3-1- درآمدی بر استرس شغلی. 39
2-3-2- رویکرد هانس سلیه به استرس شغلی. 41
2-3-3- رویکرد هولمز و راهه به استرس شغلی. 43
2-3-4- رویکرد لازاروس به استرس شغلی. 45
2-3-5- رویکرد کان به استرس شغلی. 47
2-3-6- رویکرد وار در زمینه استرس شغلی. 49
2-4- پیشینه تحقیق. 52
فصل سوم : روش شناسی تحقیق
3-1- طرح تحقیق. 62
3-2- جامعه آماری 63
3-3- نمونه و روش نمونه‏گیری 63
3-4- ابزار اندازه گیری 63
فصل چهارم : استخراج و تحلیل داده‌های تجربی
مقدمه. 67
4-1- آمار توصیفی. 67
4-2- آمار استنباطی. 71
فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری
5-1- بحث و نتیجه‌گیری 77
5-2- محدودیت های تحقیق. 81
5-3- پیشنهادها 81
پیوست ها و ضمائم
پیوست ها وضمائم 84
منابع و مأخذ
منابع فارسی. 87
منابع لاتین. 90
چکیده
در این تحقیق به «بررسی اثر بخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن اگاهی بر استرس شغلی کارکنان شرکت بهینه سازی مصرف سوخت » پرداخته شده و سؤال اصلی بدین ترتیب تدوین شده است که به چه میزان روش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر استرس شغلی کارکنان شرکت بهینه­سازی مصرف سوخت مؤثر است؟ طرح پژوهش حاضر نیمه­آزمایشی بوده که در حیطه تحقیقات آزمایشی جای می­گیرد . جامعه تحقیق حاضر را تمامی کارکنان شرکت بهینه سازی مصرف سوخت تشکیل می‌دهند که با بهره گرفتن از روش نمونه گیری تصادفی ،  تعداد 120 نفر (60 نفر کنترل و 60 نفر آزمایش)  به ­عنوان نمونه انتخاب شدند . در این تحقیق از پرسشنامه استرس شغلی کامکاری و همکاران (1381) که دارای روایی و اعتبار مطلوبی است ، به­ عنوان ابزار استفاده شده و در نهایت ،  با بهره گرفتن از مدل آماری تحلیل کواریانس به آزمون سؤال­های تحقیق ارائه گردید ، یافته­ های تحقیق نشان داد که اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن اگاهی بر «استرس شغلی» در سطح 01/0=α معنی­دار است و می‌توان از روش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن اگاهی بر « استرس شغلی » استفاده نمود . لازم به ذکر است ، از آنجایی که میزان  شدت اثر 48/0 می­باشد ، مطرح می­شود که میزان تأثیر آموزش درمانی مبتنی بر ذهن اگاهی بر « استرس شغلی » در حد مطلوب است  .
واژه­های کلیدی: شناخت­درمانی ،  ذهن اگاهی،  استرس شغلی.
مقدمه
امروزه در محیط­های کار هزینه بیماری­های مزمن مرتبط با کار در حال افزایش است که خود دلیلی آشکار برای وجود استرس شغلی می­باشد. در دهه­های اخیر ، مطالعات گوناگونی بر روی ارتباط بین کار، استرس و پیامدهای آن در شاغلان بخش سلامت انجام شده است . در این مطالعات موضوعاتی از قبیل  بهره­وری، حوادث شغلی، غیبت از کار و افزایش آسیب­های جسمانی و ذهنی در گروه­های مختلف شغلی مورد بررسی قرار گرفته­اند . از میان گروه­های مختلف شغلی ، شاغلان بخش سلامت به ویژه آنهایی که در محیط بیمارستان مشغول به کار هستند ، استرس شغلی بالاتری را تجربه می­ کنند. در میان شاغلان بخش سلامت ، پرستاری به ­عنوان یکی از مشاغل با ریسک بالا برای خستگی و بیماری شناخته شده است. استرس شغلی منجر به کاهش خلاقیت ناخشنودی شغلی احساس بی کفایتی افسردگی و کاهش کیفیت مراقبت پرستاری می شود ( قانعی قشلاق و لیئی و رضایی 1392)
از سویی دیگر ، مطرح می­شود که امروزه تحولات نوینی در علم روان‌شناسی به وجود آمده و موجب بروز تخصص‌های فزاینده‌ای گردیده که از جمله آن­ها می‌توان به بروز رشته‌های متفاوت روان‌شناسی کاربردی تأکید نمود . شاخه‌های متعددی که در تقسیم‌بندی انجمن روان‌شناسان آمریکا به عنوان رشته‌های تخصصی روان‌شناسی مطرح شده است ، به بهره‌گیری و استفاده از اصول و قوانین روان‌شناختی در رویارویی با جهان پیرامون معطوف است . این وضعیت منجر شده تا رشته‌های نوین علم روان‌شناسی، به عنوان رشته‌های کـاربردی تعریف شوند  . برای مثال، روان‌‌شناسی مدیریت[1]، روان‌شناسی کارکنان[2] و روان‌شناسی مهندسی[3] از جمله رشته‌های کاربردی هستند که در طیف وسیع روان‌شناسی کار و سازمانی به وجود آمده‌اند. در روان‌‌شناسی کارکنان که به عنوان زیر مجموعه‌ای از رشته کاربردی روان‌شناسی کار و سازمانی شناخته می‌شود ، نیروی انسانی و شناسایی ویژگی‌های روان‌شناختی کارکنان از اهمیت فزاینده‌ای برخوردار است. در این رشته نوین، مباحثی از قبیل استرس شغلی، رضایتمندی شغلی و . مطرح گردیده که تلاش می‌شود تا با بهره گرفتن از شیوه‌های مدیریت راهبردی[4] بتوان زمینه مساعدی برای توسعه منابع انسانی فراهم ساخت. در حیطه روان‌شناسی کارکنان به وضعیت استرس شغلی و تأثیرات آن بر روی سلامت جسمانی و روانی کارکنان توجه ویژه‌ای مبذول می‌گردد.
همچنین ، ارتباط تنگاتنگی بین مدیریت راهبردی و روان‌شناسی کارکنان مشاهده می‌شود، زیرا تعامل پیچیده‌ای بین عوامل شغلی و عوامل فردی وجود دارد . در دنیای صنعتی حاضر ، براحتی نمی‌توان اثرات تکنولوژی و تولید انبوه را بر روی تن و روان کارکنان بررسی کرد . این تنیدگی تا بدانجا رسیده است که انسان ، بدون تعامل با محیط‌های سازمانی و دنیای صنعتی ، موجودیت خود را باز نمی‌یابد . حتی برخی از نظریه‌پردازان فراتر از این رفته و معتقدند که هویت انسانی در پشت چهره اقتصاد ، فرهنگ سازمانها، مؤسسات تولیدی ، کارخانجات صنعتی و قرار می‌گیرد  . با این وجود ، روان‌شناسان کارکنان اعتقاد دارند که باید دامنه جزئی‌نگری را افزایش داده و با دقت بیشتری به تعامل کارکنان و محیط شغلی‌شان پرداخته و جلوه‌گاه های متفاوتی را منعکس ساخت . در این رهگذر، شناسایی عوامل سازمانی و شغلی مخرب که بر کارکردهای زیستی ، روانی و اجتماعی افراد تأثیر می‌گذارند ، از اهمیت فزاینده‌ای برخوردار می‌باشد ( بوگ و کوپر[5]،  2001 ).
هنگامیکه کارمندان با تقاضاهای محیطی متعددی روبرو می‌شوند و به دنبال برآورده نمودن نیازهای شغلی می‌باشند ، حداکثر تلاش خویش را نموده تا از این طریق بتوانند انطباق‌پذیری شغلی را فراهم سازند. در مواقعی که تقاضاهای شغلی فراتر از ویژگی­های شخصیتی و خزانه رفتاری فرد قرار می‌‌گیرند ‌، استرس شغلی به وجود می‌آید . اینگونه استرس­های شغلی طیف وسیعی از عوامل شغلی و سازمانی را در برگرفته و تأثیرات متفاوتی را بر روی کارکنان برجای می‌گذارند . از این­رو ، امروزه روان‌شناسان کارکنان به دنبال این می‌باشند که با شناسایی استرس­های شغلی از یک سو و بررسی ویژگی‌های روان‌شناختی کارکنان از سوی دیگر، انطباق‌پذیری شغلی را به وجود آورند ؛ زیرا استرس­های شغلی عوارض مخربی را بر کارکردهای زیستی ، روانی و اجتماعی کارکنان بر جای می‌گذارد (کاهن و بییوسیر[6]، 2005).
به بیانی دیگر، استرس از پدیده­هایی است که در جوامع امروزی و سازمانهای جدید به طور گسترده­ای بر جو سازمان روابط انسانها و بهداشت روانی آنها تاثیر می­گذارد و بهره­وری را کاهش داده و سبب مشکلات رفتاری و تعارض در سازمان شده است . استرس عبارت است : از پاسخ انطباقی به شکل واکنش به وقایع یا موقعیت­های بیرونی فرد که سبب خواسته­ های روانی و جسمانی فوق­العاده از او می­شود (باوندپور، 1392).
یکی از ویژگی­های انسان موفق کسب مهارت­های لازم برای مدیریت بر استرس خود است . با توجه به مشغله‌های مختلف روزمره ، نشخوارهای فکری مداوم و شرایط پر استرسی که پیرامون اکثریت افراد به ویژه در محیط کار وجود دارد ، اهمیت مدیریت کردن بر ذهن بیش از پیش نمایان می‌شود . برای مدیریت ذهن لازم است قوانین ذهن را به درستی شناخت و با مدیرت بر آن ، از حداکثر توانمندی ذهن بهره برد . ذهن آگاهی راهکاری موثر برای دستیابی به حداکثر توانمندی ذهن و مدیریت بر آن است (براون و راین[7]، 2013).
ذهن آگاهی یا حضور ذهن به معنای آگاهی از افکار، رفتار، هیجانات و انگیزه­ها است ؛ به طوری که بهتر بتوان آنها را مدیریت و تنظیم کرد . به عبارت دیگر، ذهن­آگاهی به معنای توجه کردن به شیوه­ای خاص است. یعنی توجه و تمرکزی که سه عنصر «بودن در حال حاضر»، «هدفمند» و «بدون قضاوت» در آن دخالت دارد، این نوع توجه موجب افزایش آگاهی، شفافیت و وضوح و پذیرش واقعیت در حال حاضر می­شود. حضور ذهن صحیح بدان معنا است که شخص آگاهی خود را از گذشته و آینده به حال حاضر معطوف میکند. زمانی که فرد در حال حاضر حضور داشته باشد ، واقعیت را با تمام جنبه­های درونی و بیرونی­اش می­بیند و در می­یابد که ذهن به دلیل قضاوت و تعبیر و تفسیرهایی که انجام می­دهد، دائما در حال نشخوار و گفتگوی درونی است. از این­رو، در تحقیق حاضر به «بررسی اثربخشی شناخت­درمانی مبتنی بر ذهن اگاهی بر استرس شغلی کارکنان شرکت بهینه سازی مصرف سوخت» پرداخته شده است تا از این طریق بتوان تعیین نمود که به چه میزان شناخت­درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی می ­تواند در کاهش استرس مؤثر باشد .
1-2- بیان مسئله
ابهامات گوناگونی پیرامون اثرات ذهن­آگاهی و استرس شغلی وجود دارد ، وقتی فرد در می­یابد که ذهن دائما در حال تعبیر و تفسیر است ، قادر می­شود با دقت بیشتری به افکار خود توجه کند و بدون بیزاری یا قضاوت آنها را مورد بررسی قرار دهد و علت وجود آنها را دریابد ، تمرین حضور ذهن این توانایی را به فرد می­دهد که دریابد «افکار صرفا افکار هستند» و زمانی که می­فهمد افکارش ممکن است حقیقت نداشته باشند ، راحت­تر می ­تواند آنها را رها کند. انسان همواره پیام­ها یا صداهایی را از طریق ذهن استدلالی خود می­شنود. بسیار مهم است که وی از پیام­هایی که در طی فکر کردن از ذهن خود می­شنود آگاه باشد ، درگیر افکارش نشود و بتواند آنها را رها کند.
علاوه بر این فرد با مشاهده دقیق واقعیت درونی خود درمی­یابد که خوشحالی، کیفیتی نیست که وابسته به عناصر بیرونی و تغییرات دنیای بیرون باشد و زمانی اتفاق می­افتد که فرد

ادامه خواندن

بهار 1394

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی شود
(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

چکیده 1
فصل اول:کلیات تحقیق 2
1-1)مقدمه 3
1-2)بیان مساله 4
1-3)سوالات تحقیق. 7
1-3-1)سوال اصلی. 7
1-3-2)سوالات فرعی 7
1-4)اهمیت و ضرورت تحقیق 8
1-5)اهداف تحقیق. 9
1-5-1)هدف اصلی. 9
1-5-2)اهداف فرعی. 9
1-6)فرضیات تحقیق 10
1-6-1)فرضیه اصلی 10
1-6-2)فرضیات فرعی 10
1-7)روش تحقیق 10
1-7-1)تحقیق از نظر هدف 10
1-7-2)نوع تحقیق. 11
1-8)روش گردآوری اطلاعات 11
1-9)قلمرو تحقیق 11
1-9-1)قلمرو موضوعی تحقیق. 11
1-9-2)قلمرو مکانی تحقیق. 11
1-9-3)قلمرو زمانی تحقیق 12
1-10)جامعه آماری 12
1-11)سابقه ی تحقیقات انجام شده. 12
1-12)تعاریف مفهومی و عملیاتی. 15
1-12-1)تعریف مفهومی مقابله با استرس 15
1-12-2)تعریف عملیاتی مقابله با استرس. 16
1-12-3) تعریف مفهومی فرسودگی شغلی. 16
1-12-4) تعریف عملیاتی فرسودگی شغلی. 16
1-13)سازماندهی تحقیق 16
فصل دوم:ادبیات نظری و پیشینه تحقیق 18
بخش اول:استرس و استراتژی های مقابله 19
2-1)مقدمه 19
2-2)مبانی نظری استرس 20
2-3)تاریخچه ی استرس 23
2-4)عوامل موثر در ایجاد استرس 25
2-5)رابطه ی استرس و عملکرد 25
2-6)زیان ها و هزینه های ناشی از استرس شغلی. 27
2-7)مراحل فشار روانی. 29
2-7-1)نشانه های سازگاری عمومی 30
2-8)چهار مجموعه ی کلی از فشارهای عصبی سازمانی 31
2-8-1)الزامات شغلی 31
2-8-2)الزامات فیزیکی 31
2-8-3)الزامات نقش. 32
2-8-4)الزامات مراوده با دیگران. 32
2-9)پی آمدهای فشار عصبی 32
2-9-1)پی آمدهای فردی. 33
2-9-2) پی آمدهای رفتاری. 33
2-9-3) پی آمدهای روانی. 33
2-9-4) پی آمدهای جسمی. 34
2-9-5) پی آمدهای عملکردی. 34
2-9-6) پی آمدهای کناره گیری 34
2-9-7) پی آمدهای طرز تلقی 34
2-9-8) پی آمدهای واماندگی 35
2-10)استراتژی های مقابله با استرس 35
2-11)رویکردهای شناختی و رفتاری مقابله با استرس. 36
2-12)استراتژی های مقابله فردی 37
2-12-1)ورزش 37
2-12-2)استراحت 38
2-12-3)مدیریت زمان 38
2-12-4)مدیریت نقش 38
2-12-5)گروه های پشتیبان 39
2-13)استراتژی های مقابله سازمانی 39
2-13-1)ایجاد جو سازمان حمایتی. 39
2-13-2)مخفی کردن وظایف 40
2-13-3)کاهش تعارض و روشن نمودن نقش. 40
2-13-4)طرح بهبود کارراهه ی شغلی و ایجاد مشاوره. 40
2-13-5)تقویت مبانی دینی. 42
بخش دوم :فرسودگی شغلی. 43
2-2-1)مقدمه 43
2-2-2)تعاریف و مفاهیم فرسودگی شغلی. 43
2-2-3)فرسودگی و زمان آن 48
2-2-4)نشانه های فرسودگی شغلی. 49
2-2-5)مراحل و سیر فرسودگی شغلی 50
2-2-6)انواع فرسودگی شغلی. 51
2-2-7)علل فرسودگی شغلی. 52
2-2-8)رابطه ی فرسودگی شغلی با ویژگی های شخصیتی 55
2-2-9)اثرات فرسودگی شغلی. 56
2-2-10)پیشگیری از فرسودگی شغلی 57
2-2-11)درمان فرسودگی شغلی 58
2-2-11-1)را ه حل های کوتاه مدت مقابله با فرسودگی شغلی 59
2-2-11-2) را ه حل های طولانی مدت مقابله با فرسودگی شغلی 60
2-2-12)بحث و نتیجه گیری. 61
بخش سوم:پیشینه پژوهش 63
2-3-1)پژوهش های انجام شده در ایران. 63
2-3-2) )پژوهش های انجام شده در خارج از کشور 64
بخش چهارم:مدل پژوهش 68
فصل سوم:روش شناسی. 69
3-1) مقدمه. 70
3-2)فرایند تحقیق 70
3-3)فرضیات تحقیق 71
3-3-1)فرضیه اصلی 71
3-3-2)فرضیات فرعی 71
3-4)مدل مفهومی تحقیق 71
3-5)مدل عملیاتی تحقیق 72
3-5-1)تعریف عملیاتی استراتژی های مقابله. 72
3-5-2) تعریف عملیاتی فرسودگی شغلی. 72
3-6)نوع و روش تحقیق. 73
3-7)جامعه آماری 73
3-8)روش و ابزار جمع آوری داده ها. 74
3-9)روایی و پایایی. 75
3-9-1)روایی. 75
3-9-2)پایایی. 76
3-10)روش تجزیه و تحلیل داده ها 78
فصل چهارم:تجزیه و تحلیل داده ها 81
4-1)آمار توصیفی 82
4-2)آمار استنباطی. 86
4-2-1)آزمون نرمال بودن. 86
4-2-2)آزمون هم خطی. 90
4-3)آزمون فرض 91
4-3-1)تحلیل هم بستگی. 91
4-3-2)تحلیل رگرسیونی. 92
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات 95
5-1)مقدمه 96
5-2)نتایج آمار توصیفی 97
5-2-1)جنسیت. 97
5-2-2)سن. 97
5-2-3)میزان تحصیلات. 97
5-2-4)سابقه کار. 98
5-3)نتایج آمار استنباطی. 98
5-3-1)تفسیر نتایج با توجه به فرضیه اصلی 98
5-3-2)تفسیر نتایج با توجه به فرضیات فرعی. 98
5-4)بحث و نتیجه گیری 99
5-5)محدودیت های تحقیق 101
5-6)پیشنهادات پژوهش برای محققین آینده. 101
5-7)پیشنهادات حاصل از تحقیق. 102
5-7-1)پیشنهادات حاصل از تحقیق با توجه به فرضیه فرعی اول. 102
5-7-2) پیشنهادات حاصل از تحقیق با توجه به فرضیه فرعی دوم. 103
فهرست منابع 105
پیوست. 111
چکیده:
هدف کلی این بررسی، شناخت عوامل بوجود آورنده ی استرس در محیط کار،مقابله با استرس و رابطه ی آنها با پدیده ی فرسودگی شغلی است.  در این تحقیق سعی شده  که به استرس شغلی ،استراتژی های مقابله و فرسودگی شغلی و روابط بین آنها در کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لنگرود پرداخته شود.روش تحقیق از نوع توصیفی و هدف آن کاربردی است.روش گردآوری داده ها میدانی و ابزار آن پرسشنامه است.هدف اصلی این بررسی رابطه بین استرس شغلی و فرسودگی شغلی در میان این کارمندان است.سپس با تعیین اهداف فرعی و تجزیه ی مولفه های استرس شغلی به استرس مساله محور و هیجان محور روابط آنها با فرسودگی شغلی تعیین می شود. این تحقیق، در یک دوره یک ساله در سال 1393 انجام می­شود. جامعه آماری پژوهش، کارکنان اداره آموزش و پرورش شهرستان لنگرود(به تعداد 58 نفر) می­باشند.با توجه به کوچک بودن جامعه ی آماری و به منظور کاهش خطای نمونه گیری از روش سرشماری و پرسشنامه برای گرد آوری داده ها بکار گرفته می شود.سرانجام تجزیه و تحلیل داده ها با spss16  انجام شد.آزمون نرمال بودن،هم خطی ،تحلیل رگرسون و همبستگی بکار برده شد.با تجزیه وتحلیل داده ها مشخص گردید که در سطح اطمینان 95% بین استراتژی های مقابله مساله محور و فرسودگی شغلی رابطه معناداری وجود دارد.هم چنین معلوم گردید در سطح اطمینان 95% بین استراتژی های مقابله هیجان محور و فرسودگی شغلی رابطه معناداری وجود ندارد.
واژگان کلیدی:استرس شغلی، استراتژی های مقابله با استرس، فرسودگی شغلی ،رویکرد شناختی،رویکرد رفتاری،اداره آموزش و پرورش شرق گیلان
مقدمه:
فشار عصبی که در اصطلاح علمی «استرس» نامیده می شود به وضعی گفته می شود که در آن بر عواطف و هیجانها و فرایندهای اندیشیدن و حالتهای بدنی انسان کشش و سنگینی وارد می آید. هنگامی که فشار عصبی بصورت مزمن و از اندازه بیرون باشد توانایی انسان در سازگاری با پیرامون، درخطر می افتد. «فشار عصبی» یک عبارت کلی است که همه گونه فشاری را که انسان در زندگی احساس می کند دربرمی گیرد. استرس شغلی یک حالت استرس روانی است که با بهره گرفتن از آن، انواع نیروها و فشارهای جسمی، روانی و اجتماعی به وجود می آید.استرس پاسخی است که فرد برای تطبیق با یک وضعیت خارجی متفاوت با وضعیت عادی، بصورت رفتار روانی یا جسمانی از خود بروز می­دهد
این روزها موضوع فشار روانی ناشی از کار و زندگی در بیان عامه مردم متخصصان آموزشی، مددکاران، متخصصان بهداشت و سایر کسانی که مسئولیت بهزیستی مردم را به عهده دارند بسیار رایج بوده و در راس امور قرار دارد.
استرس شغلی را می توان روی هم جمع شدن عامل‌های استرس‌زا و آن گونه وضعیت‌های مرتبط با شغل دانست که بیشتر افراد نسبت به استرس‌زا بودن آن اتفاق نظر دارند. برای نمونه یکی از وضعیت‌های پر‌استرس و مرتبط با شغل این است که از یک سو کارگر یا کارمند در معرض خواست ها یا فشارهای زیاد در محیط کار قرارگیرد و از سوی دیگر برای برآوردن این خواست‌ها وقت محدودی در اختیار داشته باشد و طبیعی است که چون نمی تواند از پس انجام آنها براید با ایرادگیری‌های پی در پی سرپرستان روبه رو می‌شوند به بیان دیگر استرس ناشی از شغل ، استرس است که فرد معینی بر سر شغل مشخصی دستخوش آن می شود (تیموری، 1383).
در دنیای کنونی استرس به عنوان یکی از آفات نیروی انسانی شناخته شده است. اثرات مخرب استرس بر زندگی فردی و اجتماعی کاملا مشهود بوده و کارکنان یکی از آسیب پذیرترین قشرها در برابر استرس هستند، همچنین استرس شغلی به عنوان یکی از موانع بهره وری در سازمانها مطرح است.
یکی از مفاهیمی که در سالهای اخیر توجه روان شناسان کار،روان شناسان بهره وری و روان شناسان صنعتی و سازمانی را به خود معطوف داشته،نـشانه ها،علـل و آثـار فرسودگی شغلی است. فرسودگی شغلی موجب تباهی در کیفیت خدماتی می گردد که بـه وسیله ی کارکنان ارائه می گردد(ساعتچی،۱۳۸۲(
در تعریف فرسودگی شغلی می توان گفت:
فرسودگی شغلی نشانگان فروپاشی عاطفی بعد از سالها درگیـری

ادامه خواندن

واحد کرمانشاه
دانشکده تحصیلات تکمیلی
پایان نامه­ جهت دریافت کارشناسی ارشد رشته روانشناسی بالینی (M.A)
عنوان :
ارتباط هوش هیجانی، سبک های مقابله ای با تنظیم دشواریهای هیجانی در دانشجویان در سال تحصیلی 94-93
مرداد 1394

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی شود
(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب
عنوان			صفحه
چکیده			1
فصل یکم: مقدمه ی پژوهش			2
1-1- مقدمه			3
1-2- بیان مسئله			4
1-3- ضزوزت پژوهش			6
1-4- اهداف پژوهش			7
	1-4-1- هدف اصلی		7
	1-4-2- اهداف فرعی		7
1-5- سئوالات تحقیق			8
1-6- تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای پژوهش			8
فصل دوم: پیشینه پژوهش			10
2-1- هوش هیجانی			11
	2-1-1- مغز هیجانی		12
	2-1-2- تعاریف هوش هیجانی		14
	2-1-3- ابعاد هوش هیجانی		17
	2-1-4- دیدگاه های هوش هیجانی		18
	2-1-5- دیدگاه مختلط		19
	2-1-6- مدل های هوش هیجانی		20
		2-1-6-1- مدل توانایی های هوش هیجانی سالووی و مایر	20
	2-1-7- مدل ترکیبی هوش هیجانی		22
	2-1-8- چگونگی آموزش در کودکی		22
	2-1-9- اهمیت هوش هیجانی در زندگی		23
	2-1-10- عوامل موثر در هوش هیجانی		24
2-2- تنظیم هیجانی			26
2-3- سبک های مقابله ای			30
	2-3-1- تدابیر و منابع مقابله ای		30
	2-3-2- انواع مقابله		31
	2-3-3- انواع مقابله های کارآمد		32
		2-3-3-1- مقابله متمرکز بر مسئله	32
		2-3-3-2- مقابله متمرکز بر هیجان	34
	2-3-4- مقابله های ناکارآمد و غیرمفید		35
2-4- مروری بر مقالات داخلی و خارجی			36
فصل سوم: روش پژوهش			40
3-1- روش پژوهش			41
3-2- متغیرهای پژوهش			41
3-3- ابزار پژوهش			42
3-4- پایایی			44
3-5- شیوه اجرا			49
3-6- روش تجزیه و تحلیل داده ها			49
فصل چهارم: یافته های پژوهش			50
الف: آمار توصیفی			51
ب: آمار استنباطی			54
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری			57
5-1- بحث			58
5-2- نتیجه گیری			61
5-3- محدودیت های تحقیق			62
5-4- پیشنهادات			62
	5-4-1- پیشنهادهای پژوهشی		62
	5-4-2- پیشنهادهای کاربری		62

چکیده
مقدمه: هیجانات جزء جدایی ناپذیر رفتار انسانی است. یکی از معیارهای سلامت روان، کنترل و تنظیم هیجانات است. عوامل مختلفی می تواند روی تنظیم هیجانات تاثیر بگذارد. هدف این پژوهش بررسی ارتباط هوش هیجانی و سبک های مقابله ای با تنظیم دشواریهای هیجانی بود. افرادی که بتوانند هیجانات خود را تنظیم کنند
روش اجراء: این پژوهش یک مطالعه همبستگی بود. تعداد 139 دانشجو به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. جهت جمع آوری داده های از پرسشنامه های هوش هیجانی بار- آن(1980)، پرسشنامه سبک های مقابله ای فولکمن و لازاروس(1989) و پرسشنامه دشواریهای تنظیم هیجانی (گراتز، 2004) استفاده شد. داده ها با بهره گرفتن از آزمون های آماری ضریب همبستگی و رگرسیون آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته: یافته های پژوهش نشان داد که بین هوش هیجانی و دشورایهای تنظیم هیجانی رابطه معنادار وجود دارد همچنین یافته ها نشان دادند بین سبک های مقابله ای و دشواریهای هیجانی رابطه معنادار وجود دارد. یافته ها نشان دادند که هوش هیجانی و سبک های مقابله ای پیش بینی کننده دشورایهای هیجانی هستند.
نتیجه گیری: از آنجاییکه یافته های پژوهش نشان دادند که هوش هیجانی وسبک های مقابله ای با تنظیم هیجانی رابطه دارند، نتایج پژوهش پیشنهاد می کند که دوره های آموزشی لازم برای افزایش هوش هیجانی و استفاده از سبک های کارآمد مقابله ای برای دانشجویان برگزار شود.

• مقدمه

در کشور ما دانشجویان قشر بسیار بزرگی را تشکیل می دهند. در همه کشورهای دنیا دانشجویان بعنوان قشر تاثیر گذار در روند پیشرفت هر جامعه ی مورد توجه می باشند. شرایط روحی و روانی دانشجو همواره کانون توجه بسیاری از تحقیقات علمی بوده است. یکی از ویژگی های مهم دوران دانشجویی کنار آمدن با مسائل و شرایط روحی و روانی دوران تحصیل می باشد.  هوش هیجانی بعنوان مولفه ای که می تواند افراد را در شرایط سخت راهگشایی عبور از پیچ و خم مشکلات باشد معرفی شده است(پاک نژاد و همکاران، 1393). تحقیقات در گروه های مختلف نشان داده اند که افرادی که دارای هوش هیجانی بالایی هستند 

ادامه خواندن

رشته: روانشناسی     گرایش عمومی
عنوان:
اثربخشی معنادرمانی گروهی بر رضایت زناشویی و خودکارآمدی عمومی زوجین با تعارضات زناشویی مراکز مشاوره شهر لاهیجان
نیمسال تحصیلی
اول 93-94

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی شود
(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

فهرست مطالب
عنوان                                                                                                         صفحه
چکیده     1
فصل اول: کلیات پژوهش
1-1- مقدمه   2
1-2- بیان مسئله     3
1-3- ضرورت و اهمیت بیان مسئله  .   6
1-4- اهداف پژوهش  7
1-5- سوالات پژوهش  .  7
1-6- فرضیه های پژوهش .  8
1-7- تعاریف نظری و عملیاتی متغیرها .  8
فصل دوم: ادبیات و پیشینه تحقیق
2-1- پیش درآمد  .  11
2-2- تعارض زناشویی   12
2-2-1- مفهوم تعارض زناشویی .  12
2-2-2- زمینه های تعارض   14
2-2-3- الگوهای تعامل زوجین متعارض  .  16
2-2-4- دیدگاه های تعارض  .  17
2-2-5- سبک ها و استراتژی مدیریت تعارض   18
2-2-6- رویکردهای درمانی به حل تعارض  .  21
2-2-7- نگرش و نیاز دو مقوله در تعارض همسران  .  22
2-2-8- کارکردهای مثبت تعارض از نظر ترنر  24
2-3- رضایت زناشویی   25
2-3-1- عوامل موثر بر رضایت زناشویی  26
2-3-2- نظریه های مرتبط با آسیب شناسی زندگی زناشویی   32
عنوان                                                                                                           صفحه
2-3-3- تاثیر رضایت زناشویی بر سایر ابعاد زندگی  .  36
2-3-4- نظریه چرخه زندگی زناشویی  .  37
2-3-5- عوامل موثر بر افزایش رضایت زناشویی   38
2-3-6- عوامل آسیب رسان به رضایت زناشویی  .  40
2-4 خودکارآمدی   40
2-4-1- برداشت انسان از خودکارآمدی .  44
2-4-2- منابع خودکارآمدی  45
2-4-3- ابعاد خودکارآمدی  .  47
2-4-4- انواع خودکارآمدی  47
2-4-5- مراحل رشد خودکارآمدی   48
2-4-6- خودکارآمدی و تفاوت­های سنی و جنسیتی .  49
2-4-7- شیوه های اثرگذاری باورهای خودکارآمدی  .  50
2-5- معنا در زندگی   51
2-5-1- معنادرمانی .  54
2-5-2- اهداف درمانی معنا درمانی   56
2-5-3- فرآیند درمان .  56
2-5-4- مداخلات درمانی  .  57
2-5-5- کلیات معنادرمانی فرانکل (1959)  .  58
2-6- پیشینه­های تحقیقاتی.  59
2-6-1- پیشینه­های تحقیقاتی داخلی   59
2-6-2- پیشینه­های تحقیقاتی خارج از کشور .  65
فصل سوم: روش پژوهش
3-1- پیش درآمد  69
3-2- روش پژوهش  69
3-3-  جامعه آماری، نمونه و روش نمونه گیری  69
3-4- ابزار پژوهش  70
عنوان                                                                                                          صفحه
3-4-1- پرسش­نامه تعارض­های زناشویی (MCQ) .  70
3-4-2- پرسش­نامه فرم کوتاه رضایت زناشویی انریچ (1989)  72
3-4-3- پرسش­نامه خودکارآمدی عمومی شرر  76
3-5- شیوه اجرای پژوهش  78
3-6- روش تجزیه و تحلیل آماری داده­ ها   81
فصل چهارم:  تجزیه و تحلیل داده ها
4-1- مقدمه  .  83
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
5-1- پیش درآمد  91
5-2- بررسی فرضیه اصلی  .  91
5-3- بررسی فرضیه ­های فرعی  .  93
5-4- محدودیت­های پژوهش  96
5-5- پیشنهادها  .  96
منابع   
منابع فارسی  .  99
منابع انگلیسی  104
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر بخشی معنادرمانی گروهی بر رضایت زناشویی و خودکارآمدی عمومی زوجین با تعارضات زناشویی مراکز مشاوره شهر لاهیجان اجرا گردید.  پژوهش از نوع آزمایشی با طرح پیش­آزمون پس­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش، کلیـه زنان دارای تعارض زناشویی مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر لاهیجان در سال92-93 بودند که به روش نمونه گیری تصادفی ساده از بین افرادی از جامعه ی آماری، که رضایت زناشویی و خودکارآمدی عمومی کمتری داشتند، انتخاب شدند و به طور تصادفی در دو گروه کنترل (15 نفر) و گروه آزمایش (15 نفر) قرار ­گرفتند. گروه آزمایش به مدت 12 جلسه 90 دقیقه­ای که هفته­ای دو بار برگزار می­شد، در جلسات آموزشی شرکت کردند. در حالی­که در گروه کنترل هیچگونه مداخله­ای صورت نگرفت. ابزار استفاده شده در پژوهش شامل، پرسش­نامه­های تعارض زناشویی(MCQ)، رضایت زناشویی انریچ فرم کوتاه و خودکارآمدی عمومی شرر و همکاران و پکیج آموزشی معنادرمانی بر اساس معنادرمانی فرانکل بود. داده­ ها از طریق آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که معنادرمانی گروهی بر رضایت زناشویی و خودکارآمدی عمومی زوجین با تعارضات زناشویی مراکز مشاوره شهر لاهیجان، مؤثر است و شدت این اثر در یک متغیر ترکیبی(62/0) می­باشد.
واژه­های کلیدی: معنادرمانی، رضایت زناشویی، خودکارآمدی عمومی، تعارضات زناشویی
مقدمه
زندگی زناشویی یکی از جهانی­ترین نهادهای بشری است که از دو نفر با توانایی­ها و استعدادهای متفاوت و با نیازها و علایق مختلف و در یک کلام با شخصیت­های گوناگون تشکیل شده است(گلدنبرگ، گلدنبرگ، 2002 ترجمه شاهی برواتی، نقش بندی، ارجمند، 1386). یک رابطه زناشویی صمیمی مستلزم آن است که زوجین یاد بگیرند با هم ارتباط برقرار کنند و با هم متفاوت باشند. تعارض زمانی به وجود می­آید که زوجین به دلیل همکاری و تصمیمات مشترکی که می­گیرند درجات مختلفی از استقلال و همبستگی را نشان دهند که این تفاوت­ها را می­توان روی یک پیوستار، از تعارض خفیف تا تعارض کامل طبقه ­بندی کرد (یونگ و لانگ[1]، 1998).
از نظر گلاسر(2000 به نقل از افخمی، بهرامی، فاتحی زاده، 1386) تعارض زناشویی ناشی از  ناهماهنگی زن و شوهر در نوع نیازها و روش ارضای آن، خودمحوری، اختلاف در خواسته­ها طرح­واره­های رفتاری و رفتار غیرمسئولانه نسبت به ارتباط زناشویی و ازدواج است.
افزایش روزافزون تعارض­های زناشویی در دنیای معاصر و خطر بروز جدایی و اثر منفی آن بر سلامت روانی زوجین و فرزندان آنان موجب شده است تا مشاوران نظریه­ها و طرح­هایی را برای کمک به زوجین دچار تعارض ارائه دهند. معنادرمانی یکی از این روش­هایی است که بر پایه نظریات ویکتور فرانکل شکل گرفته است. فرض اساسی در معنادرمانی این است که شخص نمی­تواند برای همیشه از رنج در زندگی اجتناب کند، اما می ­تواند یک راه پرمعنای شخصی برای پاسخ دادن به رنج در زندگی برگزیند. علاوه بر این کسانی که معنا را در زندگی می­یابند، می­توانند توانایی­های نهفته­شان را شکوفا کرده و با اثربخشی بیشتری به مبارزه و تلاش در زندگی بپردازند (چولنبرگ، هاتزل، 2008).
معنادرمانی می ­تواند ساختاری مفهومی را برای کمک به مراجعان جهت چالش در زندگیشان ارائه دهد . رویکردی وجودی نگر که نگرش جبرگرایانه در مورد ماهیت بشر را ، قبول ندارد، در مقا بل درمانگران وجودی، بر روی آزادی انسان تاکید دارند . فرانکل می­گوید بشر در همه جا با سرنوشت و با فرصت دستیابی به چیزی از راه رنج هایش، رو برو است . انسان موجودیست آزاد که همیشه حق انتخاب دارد، انسان واکنش خود را در برابر ر نج­ها و سختی­های ناخواسته(ولی پیش آمده) و شرایط محیطی خود انتخاب می­ کند و هیچکس را جز خود او یارای آن نیست که این حق را از او باز ستاند. او همچنین معتقد است همه چیز را می­توان از یک انسان گرفت مگر آزادی در گزینش رفتار، در شرایط موجود و گزینش راه خود (فرانکل، ترجمه صالحیان و میلانی،  1390).
معنادرمانی در خصوص بسیاری از مسائل سلامت روان کاربرد دارد (چولنبرگ،  2003). این مکتب در مقایسه با روانکاوی روشی است که کمتر به گذشته توجه داشته و به درون­نگری هم ارج چندانی نمی­نهد. در مقابل به آینده، وظیفه، مسئولیت، معنی و هدفی که شخص باید زندگی خود را صرف آن کند، وجه بیشتری دارد (فرانکل، ترجمه صالحیان و میلانی، 1390).
با توجه به اینکه تعارض زناشویی معمولا در زوجین بر اساس تضاد بین آنچه که انتظار دارند با آنچه که هست به وجود می­آید و فرد برای نزدیک کردن شرایط به آنچه که انتظار دارد یا به عبارتی آرمان فرد است، تلاش می­ کند. اما اینکه تا چه حد این آرمان­ها واقع­گرایانه و صحیح است شرایط زندگی فرد را تحت تاثیر قرار می­دهد. این افراد از شرایط خود راضی نیستند و این می ­تواند رضایت زناشویی را نیز شامل شود. برای بهبود شرایط این افراد باید معنا و هدف خود را در زندگی بیشتر بررسی کرده و با تعیین اهدافی واقعی­تر و دست­یافتنی­تر شرایط خود را به شرایط آرمانی خود نزدیک کنند و این رضایت  در افراد را بالا می­برد و می ­تواند رضایت از زندگی زناشویی را نیز شامل شود. در رسیدن به اهداف و کسب موفقیت در موقعیت­ها می ­تواند در ادراک خود به عنوان یک فرد کارامد نقش داشته باشد بنابراین به نظر می­رسد که این تغییر اهداف و معنای زندگی، بتواند خودکارآمدی افراد را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
1-2- بیان مسئله
تعارض بین فردی به عنوان، نوعی تعامل که در آن اشخاص تمایلات، دیدگاه­ها و عقاید متضادی را بیان می­ کنند، تعریف می­شود که بعضی محققان آن را رخدادی عادی در زندگی زناشویی

ادامه خواندن

 پایان نامه رشته روانشناسی

دانشکده علوم تربیتی و روان­شناسی
گروه روان­شناسی
پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته روان­شناسی تربیتی
اثربخشی مرحله سنجش و آموزش رویکرد طرح­واره درمانی بر فعالیت طرح­واره­های ناسازگار اولیه و رضایت زناشویی دانش­ آموزان متأهل دوره متوسطه شهر قاین 

تابستان 1394

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی شود
(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

کلیات پژوهش 1
1-1 بیان مسأله. 2
2-1 سؤال­های پژوهش 6
3-1 تعریف متغیرهای پژوهش 7
مبانی نظری و پیشینه پژوهش 8
1-2 تاریخچه سازه طرح­واره. 9
2-2 تعریف یانگ از طرح­واره. 10
3-2 ویژگی­های طرح­واره­های ناسازگار اولیه. 11
4-2 ریشه ­های تحولی طرح­واره­ها 12
1-4-2 نیازهای هیجانی اساسی 12
2-4-2 تجارب اولیه زندگی 13
1-2-4-2 ناکامی ناگوار نیازها 13
2-2-4-2 آسیب دیدن و قربانی شدن 13
3-2-4-2 تجربه بیش از حد چیزهای خوب. 14
4-2-4-2 درونی­سازی انتخابی یا همانندسازی با افراد مهم زندگی 14
3-4-2 خلق و خوی هیجانی 14
5-2 حوزه­های طرح­واره و طرح­واره­های ناسازگار اولیه. 15
1-5-2 حوزه بریدگی و طرد. 15
2-5-2 حوزه خودگردانی و عملکرد مختل 16
3-5-2 حوزه محدودیت‌های مختل 18
4-5-2 حوزه دیگر جهت­مندی. 19
5-5-2 حوزه گوش به زنگی بیش از حد و بازداری. 20
6-2 عملکردهای طرح­واره: 22
1-6-2 تداوم طرح­واره. 22
2-6-2 بهبود طرح­واره. 22
7-2 سبک­ها و پاسخ­های مقابله­ای ناسازگار 23
1-7-2 تسلیم طرح­واره. 24
2-7-2 اجتناب از طرح­واره. 24
3-7-2 جبران افراطی طرح­واره. 25
8-2 اهمیت شناخت دقیق طرح­واره­ها و سبک­های مقابله­ای. 26
9-2 حیطه­های تأثیرگذاری طرح­واره­های ناسازگار اولیه. 26
10-2 خانواده. 27
11-2 ازدواج 27
12-2 رضایت زناشویی 28
13-2 ابعاد رضایت­مندی زناشویی 30
14-2 عوامل مؤثر بر رضایت زناشویی 31
15-2 مروری کوتاه بر نظریه­ های زوج­درمانی و خانواده­درمانی 35
1-15-2 مدل­های روان­پویایی 35
2-15-2 نظریه آدلر. 35
3-15-2 دیدگاه ساختاری. 35
4-15-2 نظریه میان­نسلی بوئن 36
5-15-2 رویکرد استراتژیک 36
6-15-2 رویکرد غنی­سازی ارتباط 36
16-2 علائم خطرساز و مخرب در روابط زناشویی 37
18-2 تغییرات رضایت زناشویی در طول زمان 38
19-2 عوامل زمینه­ساز برای ازدواج سالم 39
20-2 سن مناسب ازدواج 40
21-2 علل ازدواج زودرس 41
22-2 عوارض ازدواج در سنین پایین 42
23-2 رویکردهایی جهت حل تعارض­های زناشویی (زوج­درمانی) 43
1-23-2 روان تحلیلی گروهی زوج­ها 43
2-23-2 درمان شناختی – رفتاری. 43
3-23-2 ایماگودرمانی 43
4-23-2 درمان مبتنی بر نظام عاطفی بوئن 44
5-23-2 نظریه دلبستگی 44
6-23-2 زوج­درمانی رفتاری تلفیقی 44
7-23-2 خانواده درمانی سیستمیک میلان 44
24-2 مدل طرح­واره درمانی یانگ: 45
1-24-2 مرحله سنجش و آموزش 46
2-24-2 مرحله تغییر. 46
25-2 فرآیند دقیق سنجش و آموزش 46
1-25-2 ارزیابی اولیه. 46
2-25-2 سنجش مشکلات فعلی و مشخص کردن اهداف درمان 47
3-25-2 سنجش تناسب بیمار برای طرح­واره درمانی 47
4-25-2 تمرکز بر تاریخچه زندگی 47
5-25-2 سنجش از طریق تصویرسازی ذهنی 48
26-2 یافته­ های پژوهشی داخلی و خارجی در خصوص موضوع. 48
27-2 جمع­بندی و نتیجه­گیری. 52
روش­شناسی پژوهش 54
1-3 مقدمه. 55
2-3 روش پژوهش 55
3-3 جامعه آماری، نمونه و روش نمونه گیری. 55
4-3 ابزار گردآوری داده­ ها 56
1-4-3 فرم کوتاه پرسشنامه طرح­واره (SQ-SF) 56
2-4-3 پرسشنامه رضایت­مندی زناشویی انریچ 57
3-4-3 پرسشنامه نشانه­ های اختلالات روانی (SCL – 90 – R). 59
5-3 فرایند اجرای پژوهش 60
6-3 شرح جلسات آموزش طرح­واره درمانی 61
7-3 روش تجزیه و تحلیل داده­ ها 63
ارائه یافته­ها 64
1-4 مقدمه. 65
2-4 اطلاعات جمعیت شناختی 65
1-2-4 مدت زمان ازدواج 65
2-2-4 سن 66
3-4 مقایسه سلامت جسمانی و روانی گروه آزمایش و کنترل قبل از آموزش 66
4-4 آمار استنباطی 68
بحث و نتیجه­گیری. 81
1-5 مقدمه. 82
2-5 خلاصه و تحلیلی از نتایج توصیفی 82
3-5 تبیین نتایج 82
1-3-5 سوال اول 82
2-3-5 سؤال دوم. 83
3-3-5 سؤال سوم. 84
4-3-5 سؤال چهارم. 85
5-3-5 سؤال پنجم 86
6-3-5 سؤال ششم 86
7-3-5 سؤال هفتم 87
8-3-5 سؤال هشتم 88
4-5 محدودیت­های پژوهش 90
5-5 پیشنهادهای پژوهشی 90
6-5 پیشنهادهای کاربردی. 90
منابع فارسی 92
منابع انگلیسی 95
پیوست­ها 97
چکیده
طرح­واره­ها به­عنوان نقشه انتزاعی شناختی در نظر گرفته می­شوند که راهنمای تفسیر اطلاعات و حل مسأله است و هدف اصلی این پژوهش، بررسی اثربخشی مرحله سنجش و آموزش رویکرد طرح­واره درمانی بر فعالیت طرح­واره­های ناسازگار اولیه و رضایت زناشویی دانش­ آموزان متأهل دوره متوسطه شهر قاین است. روش پژوهش شبه­آزمایشی با طرح پیش­آزمون، پس­آزمون با گروه کنترل و یک مرحله پیگیری است. نمونه شامل 30 دانش­آموز دختر متأهل است که به­صورت در دسترس و داوطلبانه انتخاب و به­طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر) قرار گرفتند. هر دو گروه، با بهره گرفتن از پرسشنامه­های فرم کوتاه طرح­واره یانگ و رضایت زناشویی انریچ در مراحل پیش­آزمون، پس­آزمون و پیگیری ارزیابی شدند. گروه آزمایش مرحله سنجش و آموزش رویکرد طرح­واره درمانی را طی 8 جلسه دریافت کرد. داده­های به­دست آمده با روش تحلیل کواریانس چند متغیره تحلیل شد. یافته­ های این پژوهش، نشان­دهنده تفاوت معنادار بین دو گروه آزمایش و کنترل است. به بیان دیگر، آموزش موجب کاهش فعالیت طرح­واره­های ناسازگار اولیه و افزایش رضایت زناشویی شده است. بنابراین می­توان نتیجه گرفت که می­توان با اجرای مرحله سنجش و آموزش رویکرد طرح­واره درمانی، فعالیت طرح­واره­های ناسازگار اولیه را کاهش و میزان رضایت زناشویی را افزایش داد.
واژه­های کلیدی: سنجش و آموزش رویکرد طرح­واره درمانی، طرح­واره­های ناسازگار اولیه، رضایت زناشویی.

1-1 بیان مسأله

واژه طرح­واره[1] در روان­شناسی و به­طور گسترده­تر در حوزه شناختی، تاریخچه­ای غنی و برجسته دارد. در حوزه رشد شناختی، طرح­واره را به­صورت قالبی در نظر می­گیرند که بر اساس واقعیت یا تجربه شکل می­گیرد تا به افراد کمک کند تجارب خود را تبیین کنند. طرح­واره­ها به­عنوان نقشه انتزاعی شناختی در نظر گرفته می­شوند که راهنمای تفسیر اطلاعات و حل مسأله است. زمانی که نیاز خاصی ارضا نشود، طرح­واره ناسازگاری در آن حیطه ایجاد می­شود (یانگ، کلوسکو[2] و ویشار[3]، 1389).
یکی از نظریه­هایی که مکانیزم­های زیربنایی در پدیدآیی رفتارهای ضداجتماعی را تبیین می­ کند، نظریه طرح­واره­های ناسازگار اولیه[4] است. یانگ[5] معتقد است که طرح­واره­های ناسازگار اولیه، قدیمی­ترین مؤلفه­های شناختی و باورها و احساسات غیرشرطی درباره خودمان هستند. طرح­واره­های ناسازگار اولیه، الگوها یا درون­مایه­های عمیق و فراگیری هستند که از خاطرات، هیجان­ها، شناخت­واره­ها و احساسات بدنی تشکیل شده ­اند، در دوره کودکی یا نوجوانی شکل گرفته­اند، در مسیر زندگی تداوم

ادامه خواندن